* Bộ GTVT đã có báo cáo về việc trên gửi Thủ tướng Chính phủ; Trưởng ban Nội chính Trung ương; Thanh tra Chính phủ và Bộ ngoại giao.

* Hôm nay (24.3), Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông sẽ trực tiếp làm việc với Đại sứ quán Nhật Bản và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản tại Hà Nội thông tin về vụ việc trên.

Xử lý nghiêm bất kể người đó là ai
Tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ GTVT đã nêu rõ quan điểm: Bộ GTVT sẽ kiên quyết, khẩn trương kiểm tra, làm rõ những vấn đề báo chí nêu và xử lý nghiêm khắc những vi phạm, bất kể người đó là ai. Điều này sẽ góp phần củng cố thêm mối quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng giữa Việt Nam và Nhật Bản hiện nay. Đồng thời cũng khẳng định quyết tâm thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và yêu cầu của nhân dân về phòng chống tham nhũng, tiêu cực.
Theo đó, Bộ GTVT sẽ phối hợp chặt chẽ với Đại sứ quán Nhật Bản và Cơ quan Hợp tác quốc tế (JICA) tại Việt Nam để tiếp nhận và chia sẻ thông tin về vụ việc này. Tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ GTVT giao Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông, ngay ngày thứ hai (24.3), trực tiếp làm việc với Đại sứ quán Nhật Bản và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản tại Hà Nội để thông tin cho phía Nhật Bản về thái độ kiên quyết, nghiêm túc, cũng như tinh thần hợp tác cao nhất của Bộ Giao thông vận tải và các đơn vị liên quan trong công tác phòng, chống tham nhũng, cũng như về các công việc mà Bộ GTVT đã và đang chỉ đạo liên quan đến vấn đề này.
Tạm dừng công tác các cá nhân liên quan để giải trình

Theo bản thông cáo mới nhất được phát đi sau cuộc họp, Bộ GTVT đã yêu cầu các cá nhân có liên quan đến dự án, kể cả những người đã chuyển công tác, tạm dừng thực hiện các nhiệm vụ đang được phân công để tập trung giải trình về trách nhiệm cá nhân trong thời gian tham gia tại dự án. Yêu cầu trên cũng được thực hiện cả với các cán bộ có liên quan đến dự án này đã nghỉ hưu. Báo cáo của các cá nhân hoàn thành trước ngày 31.3.2014.

Ga Yên Viên - một trong những nhà ga sẽ được nâng cấp, xây dựng trong Dự án xây dựng đường sắt đô thị Hà Nội tuyến số 1. Ảnh:?T.L 
Bộ trưởng Bộ GTVT giao Thanh tra Bộ thành lập các đoàn thanh tra, thanh tra tất cả các dự án mà JTC đã và đang tham gia, trước mắt là các dự án thuộc lĩnh vực đường sắt, đồng thời phân công các đồng chí Thứ trưởng Bộ GTVT phụ trách các lĩnh vực, chỉ đạo xây dựng kế hoạch để thanh tra các dự án có vốn vay ODA của Nhật Bản (trước mắt là các dự án sử dụng nguồn vốn STEP), vốn vay ODA của Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) và Ngân hàng Thế giới (WB).
Đối với Dự án xây dựng đường sắt đô thị Hà Nội (Tuyến số 1) – Giai đoạn 1: Trước mắt, Bộ GTVT yêu cầu Tổng Cty Đường sắt Việt Nam, Ban Quản lý dự án đường sắt tạm dừng giải ngân theo Hợp đồng đã ký với JTC; đồng thời, tạm dừng thương thảo tài chính Hợp đồng tư vấn thiết kế kỹ thuật giai đoạn 2a đối với JTC.
Cũng theo thông cáo từ cuộc họp thì ngay trong ngày 23.3, Bộ GTVT đã có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về việc trên. Đồng thời cũng đã báo cáo Ban Nội chính Trung ương, Thanh tra Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao để cung cấp thông tin và phối hợp xử lý khi có những thông tin tiếp theo. 

Tờ Yomiuri Shimbun của Nhật Bản ngày 21.3 đưa tin, Chủ tịch Tập đoàn tư vấn giao thông Nhật Bản (JTC) ký vào biên bản lời khai thừa nhận, JTC đã hối lộ tổng cộng 130 triệu yen cho các quan chức ngành đường sắt VN, Indonesia và Uzbekistan để giành được 5 hợp đồng trong các dự án hỗ trợ phát triển sử dụng vốn ODA. Chủ tịch JTC Tamio Kakinuma (65 tuổi) cho hay, số tiền "lại quả" phụ thuộc vào giá gói thầu nhận được. 
Chẳng hạn, với một gói thầu dự án ODA tại Việt Nam trị giá 4,2 tỉ yen, JTC hối lộ cho quan chức ngành đường sắt VN 80 triệu yen (hơn 16 tỉ đồng). Tương tự, một dự án ODA ở Indonesia, JTC hối lộ 30 triệu yen và dự án ở Uzbekistan là 20 triệu yen. Theo JTC, những dự án mà họ đưa hối lộ để trúng thầu đều có liên quan tới thiết kế công trình đường sắt, khảo sát xây dựng, và các dịch vụ khác. 
Cục Thuế Tokyo đã phát hiện các khoản thanh toán bất hợp pháp của JTC trong quá trình kiểm tra thuế. Các khoản này được JTC chi trong khoảng 40 lần, từ tháng 2.2008 đến tháng 2.2014. JTC được cho là "lại quả" cho 5 quan chức các nước, trong đó có một người công tác ở đơn vị quản lý dự án của Tổng công ty đường sắt Việt Nam và một người phụ trách Tổng cục Đường sắt thuộc Bộ GTVT Indonesia. Dựa trên những lời khai của ông Kakinuma, giới chức Nhật Bản sẽ mở cuộc điều tra hành vi vi phạm. Khánh Minh

Dự án đường sắt mà Cty JTC (Nhật Bản) làm tư vấn
Cty JTC hiện là nhà thầu của Dự án xây dựng đường sắt đô thị Hà Nội (tuyến số 1 hay còn gọi là Đường sắt trên cao Hà Nội, đoạn Ngọc Hồi – Yên Viên) , vốn vay ODA của Nhật Bản. 
Theo đó, giai đoạn 1: Dự án có quy mô xây dựng mới đường sắt đôi trên cao điện khí hóa đoạn Giáp Bát - Gia Lâm với chiều dài 15,36km và khu Tổ hợp Ga Ngọc Hồi dài 3,85km. Tổng mức đầu tư (TMĐT) là 19.460 tỉ đồng (13.972 tỉ vay JICA, còn lại là đối ứng). Dự án do TCty ĐSVN là chủ đầu tư, quản lý dự án là Ban QLDA Đường sắt (RPMU) thuộc TCty ĐSVN, tiến độ thực hiện từ năm 2008 đến năm 2017.
Hiện tại, đã ký hiệp định vay JICA lần 1 với giá trị 4,683 tỉ Yên cho công tác TKKT và hỗ trợ đấu thầu. TCty ĐSVN đã tổ chức đấu thầu tuyển chọn tư vấn từ tháng 4.2008, báo cáo Bộ GTVT phê duyệt kết quả đấu thầu cho liên danh tư vấn do Japan Transportation Consultant, Inc (JTC) đứng đầu, liên danh với các Cty Nhật Bản khác gồm JARTS, JRC, JEC, KOKEN và các Cty tư vấn Việt Nam gồm Cty cổ phần tư vấn đầu tư xây dựng GTVT (TRICCO), TEDI và TEDI-South, viết tắt là liên danh JKT. 
Giá trúng thầu là 2.900.786.900 yên và 320.588.823.878 VND. RPMU và liên danh tư vấn đã ký hợp đồng ngày 9.9.2009, thời gian thực hiện từ 1.10.2009 đến 30.11. 2011. Quá trình thực hiện dịch vụ tư vấn, do có một số nội dung thay đổi, phát sinh... tổng giá trị hợp đồng tư vấn sau điều chỉnh là 3.604.135.092 yên và 236.091.504.476 VND, thời gian thực hiện kéo dài thêm 11 tháng đến ngày 31.10.2012.
Đến nay, tư vấn đã cơ bản hoàn thành TKKT nhưng do cầu vượt sông Hồng và đoạn tuyến phía bắc cầu sông Hồng chưa được TP. Hà Nội và các bộ ngành thống nhất hướng tuyến nên TCty ĐSVN chưa thể phê duyệt được toàn bộ TKKT. Hợp đồng tư vấn đã giải ngân khoảng 80% phần tiền yên và 69% phần tiền Việt (giá trị hợp đồng còn lại là: 705.341.018 yên và 72.399.542.605 đồng). 
Giai đoạn 2a Tiểu dự án xây dựng đường sắt đô thị Hà Nội (tuyến số 1) giai đoạn 2a được phê duyệt ngày 28.12.2012 với phạm vi tiểu dự án từ Giáp Bát đến Ngọc Hồi dài 5,649km và kết nối với giai đoạn 1. TMĐT là 24.825 tỉ VND (gồm 75,667 tỉ yên và 4.477 tỉ VND).
Hiệp định vay JICA lần 2 cho dự án đã ký với giá trị là 16,588 tỉ yên. TCty ĐSVN đã tổ chức đấu thầu gói thầu tư vấn TKKT giai đoạn 2a, hiện đang thương thảo tài chính với liên danh do JTC đứng đầu, dự kiến sẽ ký kết hợp đồng trong tháng 7.2014. Gói thầu xây lắp chuẩn bị mặt bằng và xử lý nền đất yếu Tổ hợp Ngọc Hồi đã xong bước sơ tuyển, dự kiến phát hành hồ sơ mời thầu vào ngày 24.3.2014. 
Theo Bộ GTVT, đến nay dịch vụ tư vấn đã cơ bản hoàn thành công tác TKKT giai đoạn 1 và đang lựa chọn và thương thảo hợp đồng tư vấn giai đoạn 2a, công tác đấu thầu xây lắp chưa được triển khai. PV