Mức tăng gây sốc

Trao đổi với phóng viên Lao Động chiều ngày 28.9, Phó Tổng giám đốc Vinacomin - ông Nguyễn Văn Biên - xác nhận thông tin này đồng thời cho biết, việc tăng giá các chủng loại than bán cho điện được thực hiện ngay từ ngày 15.9. Được biết, quyết định điều chỉnh giá bán than của Vinacomin được thực hiện sau khi có sự đồng ý của Chính phủ về chủ trương đưa giá than cho điện điều chỉnh theo thị trường năm 2012-2013. Trong đó, loại than tăng thấp nhất là 28% và có loại tăng cao nhất là 41,93%, bình quân tăng 35%.    

Các tính toán cho thấy, với các mức điều chỉnh tăng như trên, giá than bán cho ngành điện đang ở mức dưới 50% giá thành sẽ tăng lên mức tương đương 70% giá thành than năm 2011. Doanh thu ước tính của Vinacomin trong năm nay theo đó có thể tăng thêm khoảng 600 tỉ đồng. Đây là đợt tăng giá bán than vào điện thứ hai tính từ đầu năm đến nay và cũng là đợt tăng giá mạnh nhất.

Trong lần tăng giá đầu tiên hồi 1.7, giá than bán cho điện có mức tăng khoảng 10-11,5%. Phó Tổng giám đốc Nguyễn Văn Biên ước tính, sau hai lần tăng giá, doanh thu của Vinacomin ước tính tăng thêm khoảng 800-900 tỉ đồng. Cũng theo ông Nguyễn Văn Biên, nếu lấy giá thành than năm 2011 làm cơ sở, giá than bán cho điện trong năm nay vẫn còn dư địa 30% để tăng thêm. Song việc giá bán than có tăng tiếp trong năm 2012 hay không cũng như lộ trình tăng giá năm 2013 theo nhiều thông tin còn phụ thuộc vào chỉ đạo của Chính phủ cũng như lộ trình tăng giá điện.

EVN nặng gánh chi phí

Ngay sau khi Vinacomin điều chỉnh giá bán than cho sản xuất điện, một lãnh đạo của Tập đoàn Điện lực VN (EVN) tính toán, chi phí ngành điện phải trả do giá than tăng lên lần này là 890 tỉ đồng, dựa trên kế hoạch huy động sản lượng các nhà máy nhiệt điện chạy than từ ngày 15.9 đến 31.12.2012. Do đó, nếu tính theo sản lượng huy động các nhà máy nhiệt điện chạy than dự kiến cho 3 năm tới, chi phí phát điện do giá than tăng lên lần lượt sẽ là 3.410 tỉ đồng trong năm 2013, 4.523 tỉ đồng cho năm 2014 và lên tới 6.524 tỉ đồng trong năm 2015.

Một đánh giá cho hay, trong điều kiện tài chính của EVN còn nhiều khó khăn như hiện nay, đặc biệt khi khoản tiền 11.500 tỉ đồng huy động các nguồn điện có giá cao nhằm phục vụ nhiệm vụ đáp ứng đủ điện giai đoạn 2010-2011 chưa được tính vào giá điện, khoản tăng thêm từ giá than sẽ gây thêm một sức ép lớn làm chi phí giá điện của EVN tăng lên.

Chưa kể, các khoản chênh lệch tỉ giá từ năm 2011 trở về trước (trên 26.000 tỉ đồng) hiện cũng chưa được phân bổ vào giá điện. Cũng có ý kiến cho rằng, khi thị trường điện đã vào vận hành, giá trần tính toán cho thị trường điện cho năm 2013 cũng sẽ phải được tính toán lại theo giá than mới. Với các yếu tố trên, việc tăng giá bán than cho sản xuất điện lần này sẽ tiếp tục làm chi phí cho giá điện tăng lên và từ đó sẽ gây áp lực tăng giá điện.

Trong đó, theo một tính toán của TS Nguyễn Thành Sơn - Giám đốc BQL các dự án than ĐBSH – Vinacomin, khi giá than cấp cho điện tăng thêm 30% từ 15.9, lãi của ngành điện (hay lỗ của ngành than) trong năm nay sẽ giảm khoảng 600 tỉ đồng. Điều này đồng nghĩa với việc, giá thành bình quân của ngành điện trong năm nay chỉ tăng khoảng 6 đồng/kWh.

Bước sang năm 2013, nếu Chính phủ sẽ cho tăng tiếp giá bán than cho điện thêm 30%, tổng chi phí của ngành điện (kể cả những nhà máy nhiệt điện của Vinacomin) sẽ tăng khoảng 2.500-3.000 tỉ đồng/năm. Với con số này, giá thành điện bình quân toàn ngành tăng tối đa khoảng 25-30 đồng/kWh. Trường hợp cộng thêm các chi phí này, giá bán điện bình quân sẽ tăng tối đa khoảng 2%.