Nguy cơ thiếu thợ lò

Ông Lê Long - Phó GĐ phụ trách đầu tư XDCB Cty than Thống Nhất - một trong những đơn vị khai thác than hầm lò của Tập đoàn CN Than - Khoáng sản VN (TKV) cho biết: Cả 2 khu vực khai thác hầm lò của Cty là Lộ Chí và Yên Ngựa đều đang ở mức âm từ 15-35m. Ở khu Yên Ngựa, hầu hết các đường lò mức -15m đều nằm trong vùng đã khai thác nên không thể nâng thêm được sản lượng. Khu Lộ Chí hiện đã khai thác ở mức -35m, muốn tăng thêm sản lượng, Cty phải đồng thời triển khai dự án đầu tư xấp xỉ 1.500 tỉ đồng để xuống mức -140m. Khối lượng đầu tư lớn, khấu hao cao,  nhưng giá thành lại gần như không tăng. Thống Nhất  có mức lương bình quân thợ lò khoảng 7,1 triệu đồng/người/tháng, thấp hơn một số Cty khai thác lộ thiên. “Với đà này, chúng tôi khó lòng giữ được thợ lò, dù đã tìm hết cách đảm bảo đời sống cho người lao động” - ông nói. Theo Chủ tịch Công đoàn Cty Vũ Đình Bình - tình hình nhân lực của Thống Nhất đang gặp nhiều khó khăn. Số thợ lò tuyển vào hằng năm không đủ bù cho số lượng lao động đã đến tuổi nghỉ hưu. Nhiều lao động tạm tuyển, nhưng nếu có cơ hội kiếm việc làm khác thì họ cũng xin thôi việc.

Nếu chỉ sản xuất ít, lại không được tăng giá thì ngành than sẽ lỗ 5.800 tỉ đồng. Ảnh: T.L

Cty than Nam Mẫu - một trong 2 đơn vị đầu tư cơ giới hóa đồng bộ của ngành than, nơi có mức lương thợ lò 9,8 triệu đồng/người/tháng, mức cao nhất lên tới 13 triệu đồng/người, thì trong 9 tháng đầu năm 2010 đã có tới 161 thợ lò xin thôi việc. Tuổi đời thợ lò ngày càng giảm, đến trên dưới 40 thì hầu hết thợ lò đều không thể làm việc trong điều kiện môi trường hầm lò chật hẹp, xuống sâu hàng trăm mét...

Càng khai thác, càng lỗ

Năm 2010, TKV đã kết thúc đầu tư và chuẩn bị đưa vào khai thác hàng loạt dự án nhằm nâng công suất các mỏ than hiện có như nâng cấp phần lò giếng mỏ than Vàng Danh; đầu tư nâng công suất lên 600.000 tấn/năm khu Tràng Khê 2, 3 - Cty than Hồng Thái; mở rộng sản xuất Cty than Mạo Khê lên 1,6 triệu tấn/năm... với tổng mức đầu tư khoảng 24.500 tỉ đồng. Ngoài ra, TKV tăng cường đầu tư trang bị lò chợ cơ giới hóa, lắp đặt và đưa vào sử dụng 30 hệ thống giám sát khí mỏ tự động tập trung ở 25 mỏ hầm lò, đảm bảo tất cả các mỏ hầm lò có khí mêtan (CH4) đều được kiểm soát bằng hệ thống cảnh báo tự động... Ông Trần Xuân Hoà - TGĐ TKV khẳng định: Việc tăng sản lượng than ngày càng khó khăn do

than lộ thiên giảm, từ năm 2010, TKV chủ yếu khai thác than hầm lò với tỉ lệ hầm lò trên tổng số than nguyên khai là 43%, đến 2015, tỉ lệ này sẽ lên tới 65%, tăng tới 20 triệu tấn than hầm lò trong vòng 5 năm. "Mới đây, dự định phát hành trái phiếu quốc tế 500 triệu USD tưởng đã suôn sẻ lại bị hoãn lại. Tỉ lệ than XK giảm (từ 43% năm 2010), xuống còn 5% năm 2015 là thách thức lớn” - ông nói. Trong khi đó, suất đầu tư ngày càng tăng. Để tăng sản lượng 1 triệu tấn than thì cần phải đầu tư khoảng 120 - 150 triệu USD. Đến năm 2015, phải tăng thêm khoảng 20 triệu tấn than hầm lò, thì phải cần tới 3 tỉ USD. Với sản lượng tổng cộng 55 triệu tấn than sạch, thì riêng khấu hao và lãi vay sẽ tăng thêm khoảng 11.400 tỉ đồng/năm, bình quân tăng khoảng 200.000đ/tấn than.

Tại hội nghị Bộ Công Thương tổ chức mới đây, ông Hoà khẩn thiết đề nghị Chính phủ cho cơ chế để tăng giá bán than cho sản xuất điện, ximăng và một số ngành khác tương đương giá XK. Theo tính toán, do phải bán dưới giá thành cho điện, TKV đang phải bù lỗ khoảng 3.000 tỉ đồng. Hiện giá than xuất khẩu lên tới 81USD/tấn, trong khi bán nội địa chỉ 27USD/tấn, bằng 1/3 giá XK. Ông Hoà kiến nghị Chính phủ cần cho TKV được bán than theo giá thị trường. “Nếu chỉ sản xuất ít, lại không được tăng giá thì ngành than sẽ lỗ 5.800 tỉ đồng, 30.000 lao động không có việc làm” - ông Hoà nói.

Hồng Quân