Dễ nói, khó làm

Khảo sát được thực hiện tại 3 thành phố lớn gồm Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM với 180 doanh nghiệp gồm doanh nghiệp trong nước và nước ngoài hoạt động trong các lĩnh vực chế biến lương thực và thực phẩm, da giày, dệt may, ngành công nghiệp lắp ráp, điện – điện tử, ngân hàng.

Theo kết quả khảo sát, việc doanh nghiệp nhận thức đầy đủ và hiểu đúng về liêm chính trong kinh doanh chiếm 55% và họ đồng ý cho rằng liêm chính phải gắn liền với các nguyên tắc, chuẩn mực về đạo đức và quy phạm pháp luật nhằm tạo ra rào cản đối với nạn tham nhũng, hối lộ.

Đối với khái niệm về minh bạch và bộ quy tắc ứng xử trong kinh doanh, hầu hết các doanh nghiệp đều hiểu khá đầy đủ và không có sự khác nhau chiếm từ 92,78% - 93,82%, tuy nhiên nếu xét sự hiểu biết của các doanh nghiệp trong từng ngành lại có sự chênh lệch, chưa đồng đều.

Cụ thể, yêu cầu minh bạch và cạnh tranh trong Hiệp định FTA chưa được phổ biến rộng rãi khi có đến 43% doanh nghiệp trả lời là “không biết”. Đối với loại hình doanh nghiệp Việt Nam 100% vốn tư nhân và doanh nghiệp nước ngoài, 57% số doanh nghiệp còn lơ mơ về yêu cầu này. Đặc biệt các doanh nghiệp trong ngành chế biến lương thực và thực phẩm (55%), da giày (65%) và dệt may (50%) đa phần đều bỏ ngỏ vấn đề này.

Về tình hình thực hiện, triển khai các chính sách về liêm chính trong doanh nghiệp nói chung mới chỉ có 29% doanh nghiệp, tức hơn một nửa cho biết đã triển khai các chính sách về liêm chính.

Tuy nhiên, khi thực hiện khảo sát, một số doanh nghiệp cho biết họ chưa thực hiện triển khai chương trình liêm chính tổng thể trong doanh nghiệp nhưng đã triển khai các chính sách và quy định trong nội bộ doanh nghiệp. Bao gồm kiểm soát chi tiêu bao gồm nhiều cấp độ đánh giá, giới hạn chi tiêu và yêu cầu tài liệu hóa, thực hiện cơ chế báo cáo (chiếm trên 60%).

Riêng trong lĩnh vực ngân hàng tỉ lệ này chiếm tới 80% bởi đặc thù của ngành ngân hàng có giao dịch tài chính nên việc áp dụng các biện pháp kiểm soát gian lận thực hiện khá bài bản và có quy mô. Các quy định khác như mua sắm – đấu thầu, luân chuyển cán bộ, tặng quà và nhận quà, khiếu nại, tố cáo vẫn chưa được nhiều doanh nghiệp thực hiện, số các doanh nghiệp đã chú trọng triển khai tới các quy định như kiểm soát nội bộ, tuyển dụng đào tạo, đề bạt, chế độ đãi ngộ, tiếp khách chiếm trên 50%.

Doanh nghiệp chưa đủ năng lực

Theo bà Trần Thị Kim Thu, Chuyên gia Thống kê, Cty Tư vấn quản lý OCD, nguyên nhân khiến các DN Việt Nam chưa thực hiện và thực hiện chưa thành công chương trình liêm chính trong doanh nghiệp so với các công ty đa quốc gia là do chưa có đủ khả năng kiểm soát hết các quy định về hoạt động của doanh nghiệp, thiếu nhân lực, khó khăn trong việc xác định giá trị cốt lõi và nếu có triển khai thì việc phổ biến, đào tạo thường xuyên còn hạn chế, chưa có sự đồng thuận cao trong doanh nghiệp.

Ngoài ra, còn nhiều yếu tố tác động khác như sự đồng thuận và tính cam kết cao, tăng cường vai trò của các nhà lãnh đạo và tính trách nhiệm trong cộng đồng kinh doanh, thường xuyên nâng cao yêu cầu về các chuẩn mực liên quan đến tính nhất quán, tính tuân thủ phải là một công việc có tính bắt buộc…

Ông Nguyễn Quang Vinh, ủy viên Ban Thường trực, Phó Tổng Thư ký VCCI khẳng định: “Nếu chỉ tìm những cơ hội săn tìm lơi nhuận ở “vùng nước đục”, đó là cách đã lâu rồi và chỉ mang tính ngắn hạn. Giờ đây, nền kinh tế phát triển đến mức, cơ hội thực sự chỉ dành cho những doanh nghiệp có cái nhìn dài hạn theo đuổi giá trị bền vững”.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Florian Beranek, chuyên gia cao cấp về trách nhiệm xã hội, UNIDO cho biết, liêm chính là nền tảng của một doanh nghiệp hiện đại có khả năng thành công trên thị trường toàn cầu và là yếu tố phải có đối với những doanh nghiệp muốn tăng vị thế trong chuỗi sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng.



Xem thêm video về minh bạch, liêm chính trong kinh doanh (Nguồn: FBNC)




Công bố báo cáo khảo sát Hiện trạng thực hành liêm chính trong kinh doanh và nhu cầu hỗ trợ xây dựng năng lực của doanh nghiệp tổ chức sáng 29.12 tại Hà Nội. (Ảnh: Khánh Linh)