Ông Đặng Huy Cường, Cục trưởng Cục Điều tiết Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết tại buổi họp báo thường kỳ tháng 6/2012.

Tăng giá ngày 1/7 là đúng quy trình

Tại buồi họp báo, nhiều ý kiến chất vấn cho rằng lần điều chỉnh tăng giá điện thêm 5% vào ngày 1/7 vừa qua đã được thực hiện một cách “lén lút”, không có cơ sở thuyết phục, chưa thấu đáo và thiếu cơ sở.

Ông Đặng Huy Cường cho biết,  việc EVN điều chỉnh giá điện từ ngày 1/7 tuân thủ đầy đủ điều kiện theo quy định của Quyết định 24 Chính phủ và Thông tư 31 hướng dẫn thực hiện điều hành giá điện theo thị trường với các thông số đầu vào tương ứng. Quan trọng hơn, trước khi EVN tăng giá điện đã được sự giám sát chặt chẽ của Bộ Công Thương và Bộ Tài chính. Sau khi điều chỉnh giá điện, EVN có trách nhiệm công bố công khai giá điện và thông số đầu vào.

Việc không tổ chức họp báo như trước đây và chưa giải thích con số đầu vào cụ thể tăng giá điện để người dân biết rõ, theo ông Cường: “EVN được giao tính toán các thông số đầu vào nên họ có trách nhiệm công bố các thông số, cụ thể ra sao thì cứ đi hỏi EVN”.

Ông Cường cho biết thêm, theo Thông tư 24 thì việc điều chỉnh giá điện sẽ dần dần chuyển sang cơ chế thị trường, nghĩa là điều chỉnh giá điện sẽ theo nguyên tắc cứ 3 tháng 1 lần sẽ xem xét điều chỉnh giá điện, kể cả tăng lẫn giảm giá.

Giải thích rõ hơn, Thứ trưởng Nguyễn Nam Hải nói, việc để giá điện từng bước theo cơ chế thị trường nhưng Bộ Công Thương sẽ hết sức cân nhắc về thời điểm và cùng với EVN để làm từng bước chứ không để thay đổi nhanh quá.

“Tôi lưu ý rằng, trong việc điều chỉnh thì giá điện cũng sẽ giảm giá chứ không phải cứ 3 tháng một lần chỉ có tăng giá"-Thứ trưởng Nguyễn NamHải nhấn mạnh.

EVN ưu thế nhưng không lo thiếu công bằng

Trả lời câu hỏi, hiện nay Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) hầu như vẫn làm chủ các khâu trên thị trường điện thì căn cứ vào đâu để cho rằng đủ điều kiện khởi động thị trường phát điện cạnh tranh từ 1/7, ông Đặng Huy Cường cho rằng: Quyết định 26/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng ngày 26/1/2006 có quy định, để thị trường phát điện cạnh tranh thì cần có sự độc lập của các đơn vị phát điện cũng như đơn vị vận hành thị trường, giao dịch điện.

Mà theo cơ cấu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam thì tất cả các đơn vị phát điện hiện đang độc lập với nhau, do vậy không trái với Quyết định. Bộ Công Thương đã có quyết định thành lập 3 tổng công ty phát điện, trước mắt độc lập trong tập đoàn, nếu có điều kiện sẽ tách và xem xét cổ phần hóa 3 tổng công ty này.

Cũng tại buổi họp báo, những nghi ngại về tính minh bạch khi mà thị trường phát điện cạnh tranh đã được vận hành nhưng mọi khâu từ mua bán, truyền tải đều do EVN đảm nhận đã được đặt ra.

Ông Cường cho biết, theo Quyết định 26, phát triển thị trường điện phải có lộ trình. Thị trường điện rất quan trọng, phức tạp, nhạy cảm, ảnh hưởng đến nguồn cung ứng điện, đến toàn bộ kinh tế- xã hội của đất nước, do vậy Quyết định 26 đề ra 3 cấp độ thị trường điện cạnh tranh theo thứ tự: phát điện cạnh tranh, bán buôn cạnh tranh và bán lẻ cạnh tranh... Hiện nay, chúng ta đang ở giai đoạn đầu tiên là phát điện cạnh tranh, đúng theo tinh thần của Nghị định 26.

Ông Cường nhấn mạnh, đối với thị trường phát điện cạnh tranh, mặc dù là đơn vị vận hành hệ thống điện, đơn vị điều hành, giao dịch thị trường điện nằm trong EVN, EVN là đơn vị mua bán điện duy nhất, nhưng ở đây các đơn vị được bình đẳng trong việc sắp xếp lịch huy động tùy theo giá cả mà họ định bán. Đây là cơ chế rất minh bạch và đảm bảo sự công bằng giữa các đơn vị phát điện.

“Hơn nữa, hoạt động của thị trường có sự giám sát của Cục Điều tiết, không có chuyện đối xử thiếu công bằng”, ông Cường nói.

Vị Cục trưởng Cục điều tiết điện lực cũng cho biết thêm, trong giai đoạn từ 2014 đến 2022 và sau 2022 sẽ phát triển thị trường điện lên cấp độ cao hơn, là thị trường điện bán buôn và thị trường bán lẻ thì cơ cấu ngành điện cũng sẽ có những thay đổi để đáp ứng được các điều kiện đảm bảo sự phát triển cạnh tranh của thị trường điện phù hợp với từng giai đoan.

Theo ông Cường, trên thế giới, nhiều nước tiên tiến cũng chỉ dừng lại ở thị trường bán buôn cạnh tranh, còn thị trường bán lẻ cạnh tranh phải đủ điều kiện tiên quyết về hệ thống công nghệ thông tin về phương tiện đo đếm...

Về việc thành lập mới ba tổng công ty phát điện trực thuộc EVN, ông Cường  khẳng định, dù các đơn vị này vẫn thuộc EVN nhưng lại hoạt động độc lập nên không trái quyết định 26, đồng thời bộ Công thương cũng có quyết định lộ trình tách các công ty này ra khỏi EVN, sau đó xem xét cổ phần hóa.