Bộ GTVT khẳng định thu phí hợp lý

Ngày 21.5, Bộ GTVT - đã chính thức có văn bản (số 6345/BGTVT-TC) báo cáo Thủ tướng Chính phủ về các trạm thu phí dự án BOT (xây dựng-kinh doanh-chuyển giao) trên hệ thống quốc lộ (QL) trong phạm vi cả nước. Theo đó cho biết, hiện trên QL có 96 trạm thu phí đang thu phí và sẽ thu phí khi các dự án BOT hoàn thành và đưa vào sử dụng. 

Cụ thể, có 45 trạm thu phí đang thu phí hoàn vốn cho các dự án BOT; 51 trạm thu phí chưa thu, đã thống nhất ký hợp đồng BOT và sẽ thu phí cho các dự án BOT sau khi hoàn thành (khoảng từ nay đến năm 2018). Trong số 96 trạm, có 83 trạm do Bộ GTVT ký hợp đồng với các nhà đầu tư BOT, 13 trạm do UBND các tỉnh ký hợp đồng với các nhà đầu tư BOT.

Văn bản nêu, hình thức đầu tư BOT hiện là hình thức đầu tư phổ biến trên thế giới vì ngoài việc khắc phục sự thiếu hụt nguồn lực đầu tư công thì đây là hình thức đầu tư có sự giám sát chặt chẽ của nhiều bên (nhà đầu tư, cơ quan nhà nước, ngân hàng và người sử dụng), không làm tăng nợ công trong điều kiện nợ công đang ở mức cao như hiện nay, huy động được nguồn vốn nhàn rỗi của người dân thông qua các tổ chức tín dụng, hạn chế tình trạng lãng phí, tham nhũng trong đầu tư xây dựng. Các dự án quan trọng được đầu tư theo các hình thức này đã bước đầu áp dụng thành công trong lĩnh vực đường bộ, hàng không, hàng hải, đường sắt với hiệu quả đầu tư cao.

Cụ thể, bằng các nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách nhà nước, đã đưa vào sử dụng hàng nghìn kilômét đường bộ, trong đó có khoảng 700km đường cao tốc (như đường cao tốc Nội Bài-Lào Cai; TP.Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây...), các cầu quy mô lớn (như cầu Cổ Chiên, cầu Rạch Miễu, cầu Việt Trì, cầu Yên Lệnh...), các cảng hàng không T2 Nội Bài, Phú Quốc, Vinh…

Bộ GTVT khẳng định các tuyến đường được đầu tư nâng cấp, xây dựng mới đã mang lại nhiều lợi ích cho người sử dụng lớn hơn so với mức phí phải đóng. Tuy vậy, báo cáo không trả lời các vấn đề nhân dân phản ánh, là việc đặt các trạm thu phí bất hợp lý, người dân không sử dụng sản phẩm dịch vụ vẫn phải đóng phí khi đặt trạm trên QL đối với những đường tránh, hầm đường bộ; vấn đề thu phí trước khi công trình chưa hoàn thành...

Khoảng cách các trạm trái quy định, nhưng có thỏa thuận với địa phương!

Bộ GTVT cũng cho hay, hiện việc thu phí sử dụng đường bộ được thực hiện theo hai phương thức: Thu theo đầu phương tiện do đơn vị đăng kiểm thực hiện và thu trực tiếp tại các trạm BOT do các nhà đầu tư BOT thực hiện. Thu phí tại các dự án BOT dùng để hoàn vốn đầu tư và chi cho công tác quản lý bảo trì đường bộ các dự án BOT; phí sử dụng đường bộ thu trên đầu phương tiện do đơn vị đăng kiểm thu dùng để chi cho công tác quản lý, bảo trì đường QL và đường địa phương do Nhà nước đầu tư nên không có việc phí chồng phí. Bộ GTVT cũng cho biết, Bộ Tài chính vẫn phải cấp bù từ ngân sách hằng năm cho công tác duy tu, bảo trì các tuyến đường QL do nguồn thu phí sử dụng đường bộ trên đầu phương tiện không đáp ứng đủ yêu cầu.

Viện dẫn các quy định trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, Bộ GTVT cho rằng, quá trình lập và phê duyệt dự án BOT, Bộ GTVT đều có văn bản thỏa thuận với UBND cấp tỉnh, các bộ có liên quan về hình thức đầu tư dự án BOT và được các đơn vị có liên quan thỏa thuận bằng văn bản. Vì vậy, việc chọn vị trí trạm thu phí là phù hợp dù khoảng cách các trạm thu phí không đủ 70km theo quy định của Chính phủ.