Kỳ 1: Người lao động chấp nhận hy sinh tình cảm

Một phần đông CNLĐ hiện chấp nhận khó khăn, khổ sở cả về cuộc sống hằng ngày và tình cảm chỉ để có “thu nhập cao hơn”. Nhưng với mức thu nhập cao hơn ấy là nỗi buồn, sự cô đơn, nhất là mỗi khi đi làm về, với 4 vách tường chỉ là những bức tranh ảnh cắt ra từ báo chí.

“Chúng tôi cũng muốn yêu lắm”

Trong một lần sang thôn Bầu (Kim Chung) lúc 23h đêm - nơi được cho là “đại bản doanh” của các khu nhà trọ CNLĐ - chúng tôi gặp Hoàng Văn Luận cùng một số CN tan ca, về nhà trọ. Luận sinh năm 1994, quê Vĩnh Phúc, đang làm việc cho Cty TNHH Showa VN, KCN Bắc Thăng Long, Đông Anh. Luận chia sẻ: “Không chỉ riêng tôi mà hầu hết các CN ở KCN này đều thế cả. Như tôi thường làm ca ba nên 23h mới về đến nhà, lúc đó mới làm việc riêng của mình. Có hôm 23h đêm đi làm về tôi vẫn nấu cơm ăn. Thế là hết nửa đêm”. Học hết phổ thông, Luận đi làm, đến nay được gần 4 năm. Quê Luận ở cuối tỉnh Vĩnh Phúc, nằm trong vùng dân tộc thiểu số nên nghèo lắm. Thương cha mẹ vất vả, Luận ra Hà Nội làm ở KCN. Cũng như các CN cùng khu trọ, giờ Luận đã thấm lắm nỗi lòng của người phải xa gia đình, nên cách nhà 80km, ngày nghỉ lễ nào Luận cũng cố gắng về với ba mẹ. Mỗi lần về nhà, Luận cố gắng giúp đỡ ba mẹ nhiều nhất có thể. Tâm sự với chúng tôi, Luận bảo: “Nghĩ nhiều lúc cũng tủi vì bạn bè ở quê được sống gần bố mẹ, đi làm về có người chăm sóc, cơm nước, còn mình tự lo tất cả”. Chúng tôi hỏi, tại sao không làm ở một số KCN gần như Khai Quang (Vĩnh Phúc) cho gần nhà, Luận trả lời không đắn đo: “Làm ở Cty hiện nay mức thu nhập cao hơn”.

Có bao nhiêu CNLĐ chấp nhận khó khăn, khổ sở chỉ để có “thu nhập cao hơn”. Nhưng cùng với mức thu nhập cao hơn ấy là nỗi buồn, sự cô đơn, nhất là mỗi khi đi làm về, với 4 vách tường chỉ là những bức tranh ảnh cắt ra từ báo chí. Câu nói của Luận cứ ám ảnh chúng tôi: “Tôi thấy thật cô đơn nhưng phải tiết kiệm tiền, không dám chi tiêu và giao lưu, kết bạn nên cho đến giờ vẫn “phòng không”, vẫn cơm niêu nước lọ, mỗi đêm vẫn mơ về nụ cười của một cô bạn gái”.

Nguyễn Thanh Nga (sinh năm 1990, quê Tuyên Quang, là CN của KCN nhiều năm nay) chia sẻ: “Làm CN vất vả lắm. Mặc dù nghề gì cũng có cái khổ của nó cả, nhưng là CN là khổ nhất vì chỉ biết làm và làm thôi. Thỉnh thoảng chị em cùng phòng tâm sự với nhau, chỉ biết động viên nhau vì cuộc sống mưu sinh mà cố gắng. Chúng tôi luôn tự động viên nhau rằng ở ngoài xã hội còn nhiều hoàn cảnh khổ hơn mình. Mình được làm việc thế này là may mắn rồi… CN KCN đi làm không có thời gian yêu đương, mất hết tuổi thanh xuân. Chúng tôi cũng muốn yêu lắm, nhưng ai yêu, yêu ai, do không có thời gian mà tìm hiểu nhau. Vì cả ngày đều ở Cty, tối mới về thì phải nghỉ ngơi, thời gian đâu cho đi chơi và hẹn hò”.

Có vợ, có chồng cũng vẫn bộn bề

Quê ở huyện Diễn Châu (Nghệ An), cả hai vợ chồng cùng là CN Cty TNHH Hoya Glass Disk VN, gia đình anh Hồ Hải Quân được thuê phòng 406, tòa nhà CT1A, thuộc khu nhà ở CN (xã Kim Chung, Đông Anh, Hà Nội). Anh Quân chia sẻ: “Thu nhập của hai vợ chồng là hơn 16 triệu đồng/tháng. Nếu chỉ nhìn vào số tiền này có thể nghĩ đây là mức thu nhập cao so với nhiều CNLĐ khác. Nhưng để có khoản tiền này, cả hai vợ chồng tôi mỗi ngày phải lao động không dưới 20 tiếng. Tuy nhiên, so với nhiều anh chị em CNLĐ KCN Bắc Thăng Long, chúng tôi “sướng” hơn nhiều vì được thuê trọ trong khu chung cư khang trang, sạch sẽ, an ninh tốt, bởi hiện nay còn rất nhiều CNLĐ khác đang phải thuê trọ trong các dãy nhà trọ của người dân ở xã Kim Chung, xã Võng La… dùng điện với giá 3.000 đồng/số, có nơi là 4.000 đồng/số; nước sạch không có, phải dùng nước giếng khoan”.

Anh Quân lập gia đình được hơn 4 năm, hai vợ chồng làm cùng một Cty, nhưng giờ làm khác nhau nên phải thay phiên nhau chăm sóc con gái 3 tuổi. Anh Quân cho biết, hiện tại anh làm 8 tiếng/ngày, vợ làm từ 10-12 tiếng/ngày, nên những lúc về sớm hơn vợ, anh Quân đón con và dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị cơm nước. Trước đây khi chưa có con, vợ chồng anh có thể về quê 7-8 lần/năm, nhưng từ khi có con phải chi tiêu nhiều khoản nên gia đình chỉ về quê những dịp lễ, tết được nghỉ dài ngày. Anh Quân bảo: “Chúng tôi còn hạnh phúc hơn CNLĐ khác, bởi có vợ, có chồng cùng động viên những lúc mệt mỏi hay ốm đau".

Kết quả khảo sát của Ban Nữ công (Tổng LĐLĐVN) năm 2015 cho thấy: 37,8% đồng ý lựa chọn bạn đời có hình thức ưa nhìn, có sức khỏe; 57,7% có trình độ, phẩm chất tốt; 74,2% có việc làm, thu nhập ổn định và 23,2% là người cùng quê, cùng hoàn cảnh. Như vậy, tiêu chuẩn lựa chọn bạn đời của CN KCN có việc làm, thu nhập ổn định ở vị trí hàng đầu, tiêu chuẩn này được công nhân nữ đánh giá cao hơn công nhân nam là 76,5% và 67,2%.