Một thập kỷ… náo loạn

Với mục đích tạo điều kiện cho người học được chuyển tiếp lên bậc học cao hơn, năm 2002 Bộ GDĐT lần đầu tiên triển khai thí điểm đào tạo liên thông, với một số ít trường được tham gia.

Mặc dù trong quá trình “thí điểm”, những bất cập về đào tạo liên thông đã được phản ánh nhiều. Tuy nhiên, không hề có việc tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm mô hình đào tạo, số lượng các trường được Bộ GDĐT cho phép đào tạo liên thông tăng theo cấp số nhân. Thậm chí, các trường mới được thành lập cũng được tham gia.

Năm 2008, sau khi Bộ GDĐT khi ban hành Quy chế đào tạo liên thông với việc giao tự chủ cho hiệu trưởng các trường có thẩm quyền đào tạo liên thông từ TCCN lên CĐ và từ CĐ lên ĐH, thì “phong trào” liên thông càng trở nên rầm rộ. Đến năm 2010, Bộ GDĐT và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội mở rộng thêm cơ hội cho đối tượng dạy nghề, khi ban hành thông tư liên tịch hướng dẫn đào tạo liên thông từ trình độ trung cấp nghề, CĐ nghề lên trình độ CĐ và ĐH.
Với mục đích tạo điều kiện cho người học được chuyển tiếp lên bậc học cao hơn, năm 2002 Bộ GDĐT lần đầu tiên triển khai thí điểm đào tạo liên thông (ảnh minh họa). Nguồn: Dân Trí

Ngay sau khi các văn bản trên được ban hành thì đào tạo liên thông đã được định danh là hoạt động “nâng cấp bằng”, đã phình ra với quy mô lớn. Điều đáng nói là, với những quy chế, quy định ban hành dường như không phải để đưa đào tạo liên thông vào khuôn khổ, mà để “mở đường” cho các trường làm trái quy định.

Sai phạm khắp nơi

Những sai phạm thường gặp trong đào tạo liên thông là tiêu cực trong kỳ thi tuyển sinh, “mua bán” bằng cấp do quy trình tuyển sinh – đào tạo các trường được quyền tổ chức “tự chủ”. Tuy nhiên, sai phạm phổ biến nhất là không ít trường chưa được cấp phép vẫn ngang nhiên thông báo tuyển sinh hệ đào tạo liên thông từ CĐ nghề lên ĐH.

Thời gian vừa qua, không khó để thấy trên thông tin tuyển sinh của các trường như: ĐH Kỹ thuật công nghệ TPHCM, ĐH Lạc Hồng (Đồng Nai), CĐ Nghề kinh tế và công nghệ Hà Nội, ĐH Tây Đô (Cần Thơ)... dù chưa có phép liên thông cũng ra thông báo tuyển sinh.

Hàng loạt trường sau khi “chạy” được giấy phép đào tạo nghề do Tổng cục Dạy nghề (Bộ LĐTBXH) cấp, đã “sáng chế” ra tên gọi khá lạ “cao đẳng thực hành”, “câu” thí sinh bằng việc khẳng định “được liên thông lên ĐH chính quy”. Trước sự nhập nhèm này, lãnh đạo Bộ GDĐT đã phải lên tiếng về việc chưa có tên gọi hệ “cao đẳng thực hành” trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Các “ông lớn” đại học cũng đã từng có tên trong danh sách sai phạm như Học viện Công nghệ bưu chính- viễn thông, ĐH Bách khoa HN. Từ năm 2011, dù mới có đề án (đào tạo liên thông CĐ nghề lên ĐH chính quy) và hoàn toàn chưa được Bộ GDĐT chấp nhận, Trường ĐH Điện lực đã thông báo tuyển sinh theo hình thức này. Mãi đến gần đây, khi Bộ GDĐT lên tiếng kiên quyết xử phạt các trường vi phạm trong việc đào tạo liên thông, việc tuyển sinh liên thông đối với hệ CĐ nghề của trường này mới chấm dứt.

Cũng dùng chiêu “sinh viên tốt nghiệp được liên thông lên ĐH chính quy” để hút thí sinh dù chưa được phép còn có cả một đội ngũ đông đảo các trường CĐ nghề, trung cấp nghề.

Đỉnh điểm của sự thả nổi về liên thông đó chính là sự kiện Trường ĐH Công nghiệp TPHCM đào tạo “chui” từ hệ CĐ nghề lên ĐH. Từ năm 2010, Trường ĐH Công nghiệp TPHCM (HUI) đã âm thầm tổ chức tuyển sinh liên thông cho sinh viên tốt nghiệp CĐ nghề tại trường lên ĐH chính quy. Số lượng sinh viên “sập bẫy” lên đến con số hàng chục nghìn người. Cuối tháng 8.2012, Bộ GDĐT đã phải yêu cầu Trường ĐH Công nghiệp TPHCM chấm dứt tuyển sinh liên thông CĐ nghề lên ĐH.