Chùa Bích Động tên khai nguyên là Bạch Ngọc Thạch Sơn Đồng, nghĩa là ngôi chùa bằng đá đẹp và trong trắng như ngọc ở chốn thâm sơn cùng cốc. Sau này, Chúa Trịnh Sâm tới đây mới đổi tên là chùa Bích Động.

Chùa Bích Động là một kiểu chùa trong hang động, với 3 khu chùa: Chùa Hạ, chùa Trung, chùa Thượng. Các chùa đặt theo vị trí từ thấp tới cao, dựa lưng vào núi, dưới có động, có hồ nước xanh trong  trước cổng chùa, có ngàn cây cổ thụ xanh biếc, làm cho chùa hòa nhập, ẩn hiện giữa ngàn xanh...

Ba ngôi chùa trong khu chùa đều nhỏ bé mang đậm nét kiến trúc cổ Bắc Bộ với mái ngói, cửa chùa cũng như cách sắp đặt và cả những bức tượng, phù điêu, hoa văn trang trí.

Chùa Hạ. Ảnh: Hoàng Huế

Chùa Trung. Ảnh: Hoàng Huế

Chùa  Hạ nằm ngay ở chân núi. Từ chùa Hạ bước lên 120 bậc theo đường hình chữ S tới lưng chừng dãy núi Ngũ Nhạc là chùa Trung, được xây rất kì công và độc đáo, ít nơi có được, một nửa gắn vào hang động, một nửa lộ thiên.

Bên trong hang động xuyên núi có Động tối tĩnh mịch, nguyên sơ mà hùng vĩ. Thiên nhiên cất công để tạo nên những nhũ đá hình ông tiên, cô tiên, hình rồng, hình rùa, những con voi, con hổ..., đặc biệt là nhũ đá ở ngoài cửa động tạo thành mái vòm như cánh cửa.

Đường vào Động tối. Ảnh: Hoàng Huế

Mái chùa, ảnh Hoàng Huế

Cảnh chùa nhìn từ trên cao. Ảnh: Hoàng Huế

Đi thêm 40 bậc đá theo sườn núi tới chùa Thượng ở vị trí cao nhất. Chùa nhỏ được xây bằng đá xanh, từ sân chùa, có thể nhìn dõi ra khắp vùng Ninh Hải bình yên, xinh đẹp.

Một vùng sơn thủy hữu tình vây quanh khu chùa, tĩnh mịch mà sinh động, thanh tao và đầy sức sống. Đặc biệt, mùa hè, khi những đóa sen thơm ngát nở bung quanh hồ nước phía trước cổng chùa, càng dâng hương cho đất Phật, càng khiến tâm người tịnh hơn nữa.

Đường lên chùa Trung. Ảnh: Hoàng Huế

Khung cảnh chùa, ảnh: Hoàng Huế

Cảnh đẹp của chùa. Ảnh: Hoàng Huế

Chùa Bích Động được rất nhiều du khách trong và ngoài nước tới thăm quan. Ai nấy đều hết lời khen phong cảnh, địa thế của chùa với tầm nhìn khoáng đạt, bao trọn cả một vùng non nước điệp trùng.