Rầy nâu, muỗi hành hoành hành

Theo Chi cục Bảo vệ thực vật (BVTV) Đồng Tháp,  đến nay diện tích lúa Đông Xuân giai đoạn trỗ  bông đã bị rầy nâu tấn công khoảng 3.800ha, trong đó 20ha nhiễm nặng ở huyện Tân Hồng với mật số rầy từ 3.000 - 4.500 con/m2. Trong khi đó, 1.040ha lúa giai đoạn đẻ nhánh, đòng trổ nhiễm sâu cuốn lá, chủ yếu nhiễm nhẹ, mật số sâu 10 - 30 con/m2. 75ha đang đẻ nhánh - làm đòng nhiễm muỗi hành. 3.192ha giai đoạn đẻ nhánh - đòng trổ nhiễm bệnh đạo ôn lá, trong đó 29ha nhiễm nặng ở huyện Tân Hồng và Lấp Vò với tỷ lệ bệnh từ 20 - 40%. 1.265ha nhiễm bệnh cháy bìa lá, trong đó 10ha nhiễm nặng ở huyện Tân Hồng với tỷ lệ bệnh từ 40 - 50%...

Trong khi đó, tại Kiên Giang, các đợt không khí lạnh tăng cường, xuất hiện sương mù, ẩm vào sáng sớm đã làm gia tăng các loại dịch bệnh. Hiện tổng diện tích lúa bị nhiễm các loại dịch hại trên địa bàn tỉnh là 45.000ha, trong đó riêng dịch muỗi hành là trên 32.000ha, tỷ lệ gây hại trên 20% (trên mức trung bình) chiếm tới 20.000ha, tập trung chủ yếu ở huyện Hòn Đất (20.000ha) và Giồng Riềng (10.000ha). Ở giai đoạn nhỏ, nếu tỷ lệ nhiễm dưới 10% cây lúa có khả năng phục hồi, còn trên 20% sẽ gây hại đến năng suất.

Vụ lúa Đông Xuân luôn được nông dân kỳ vọng nhất trong năm do hiệu quả kinh tế mà nó mang lại nhờ năng suất cao, chi phí thấp. Do đó, dịch bệnh bùng phát gây hại khiến nông dân rất lo lắng.  Trà khoảng 40 tuổi của nhiều nông dân huyện Hòn Đất bị muỗi hành tấn công. Nhiều người phun thuốc dập dịch nhưng vẫn không cứu được, gây thiệt hại khoảng 50%, năng suất vụ này chắc chắn sẽ giảm.

Theo một cán bộ Phòng NN.PTNT Hòn Đất, do phần lớn diện tích lúa của huyện (tổng diện tích 80.636ha) đang trong thời kỳ làm đòng và trổ nên rất nhạy cảm với các loại dịch bệnh. Riêng dịch muỗi hành, toàn huyện có đến 1/4 diện tích bị nhiễm, trong đó nhiễm nhẹ 7.150ha, trung bình 12.000ha và nhiễm nặng 500ha. Cán bộ BVTV thăm đồng và hướng dẫn nông dân cách phòng trị dịch muỗi hành hại lúa.

Tăng cường phòng chống

Muỗi hành chủ yếu gây hại ở giai đoạn từ mạ đến đẻ nhánh, thường tập trung ở các giống lúa có mùi thơm, nơi gần bờ, ruộng bón dư đạm hoặc phun thuốc sớm (20 - 25 ngày sau sạ). Khi bị dịch muỗi hành, cây lúa lùn, phần thân gốc hơi tròn và cứng, đỉnh sinh trưởng biến dạng, lá lúa dựng đứng có nhiều cọng giống cọng hành màu xanh lợt lẫn trong bụi lúa. Chồi lúa bị hại không còn khả năng cho bông nhưng đâm nhiều chồi phụ. “Để quản lý tốt muỗi hành, nông dân cần áp dụng gói kỹ thuật “1 phải, 5 giảm”, vệ sinh đồng ruộng, cày vùi rơm rạ, lúa chét, cỏ dại, xuống giống đồng loạt, tập trung, gieo sạ thưa (80 - 120kg lúa giống/ha), bón phân cân đối, không bón thừa đạm, không lạm dụng chất kích thích sinh trưởng... Những ruộng bị muỗi hành gây hại ở giai đoạn sớm, cần phun thuốc đặc trị và chăm sóc, bón phân để cây lúa đẻ nhánh, bù lại. Còn ở giai đoạn làm đòng trở về sau, phun thuốc không còn hiệu quả, chỉ cần tiếp tục chăm sóc những chồi còn lại để giảm thiệt hại.

Đối với rầy nâu gây hại trên đồng đất tại Đồng Tháp, Chi cục BVTV tỉnh này khuyến cáo nông dân tích cực thăm đồng, kiểm tra kỹ mật số rầy trên ruộng, nhất là trên lúa giai đoạn cuối đẻ nhánh - đòng trổ để có biện pháp xử lý hiệu quả. Đồng thời áp dụng tốt các giải pháp kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý nước hợp lý để lúa sinh trưởng và phát triển tốt nhằm giảm chi phí sản xuất, tăng chất lượng và lợi nhuận...

Trong khi đó, Cục Trồng trọt nhận định, rầy nâu trên đồng phổ biến tuổi 5 đến trưởng thành, xuất hiện ở mức độ nhẹ đến trung bình tại các tỉnh phía Nam. Cần quản lý tốt rầy nâu tại chỗ nhằm hạn chế khả năng lan truyền bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá do rầy nâu gây ra cho lúa hè thu 2017. Hiện nay sâu năn (muỗi hành) xuất hiện phổ biến trên các trà lúa gieo sạ từ đầu năm đến giữa tháng 12.2016, giai đoạn đẻ nhánh làm đòng trên các giống lúa Jasmine 85, TBR225, OM4900… Cơ quan này cũng khuyến cáo, khi rầy nâu xuất hiện ở mật độ cao có thể phun Applaud 10Wp (1,5 -2kg/ha) hoặc rải Wellof 3GR (12kg/ha). Phòng trừ cuốn lá nhỏ, đạo ôn, dịch bệnh khác theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông địa phương.