Đây là lần thứ hai một người đứng đầu nhà nước Việt Nam sang thăm Mỹ kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ.

“Duy trì mối quan hệ gần gũi là lợi ích chiến lược của cả Mỹ và Việt Nam. Chuyến thăm của Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang sẽ thúc đẩy hơn nữa quan hệ đối tác Mỹ-Việt trong những năm tới” – ông Sitkoff đánh giá.
Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Mỹ tại Hà Nội Adam Sitkoff
- Ông kỳ vọng những chủ đề nào sẽ được bàn thảo trong cuộc gặp thượng đỉnh giữa Chủ tịch Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama tại Washington?

- Thương mại và đầu tư vẫn là trọng tâm trong mối quan hệ song phương Mỹ-Việt, hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận các vòng đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tuy nhiên, kinh tế không phải là vấn đề quan trọng duy nhất trong chương trình nghị sự. Tôi dự kiến, Chủ tịch Trương Tấn Sang và Tổng thống Obama sẽ có cuộc đối thoại toàn diện từ các vấn đề chính trị, an ninh, biến đổi khí hậu cũng như thúc đẩy quan hệ ngoại giao nhân dân và các khúc mắc giữa hai bên về vấn đề nhân quyền. Đa số các thành viên trong cộng đồng thương mại Mỹ tại Việt Nam kỳ vọng Tổng thống Obama sẽ cung cấp các hỗ trợ kỹ thuật để giúp Việt Nam thực thi hàng loạt cam kết đã được yêu cầu khi tham gia TPP.

- Trong chuyến thăm này, Chủ tịch Trương Tấn Sang sẽ gặp gỡ và phát biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Mỹ-Việt, nhằm thúc đẩy đầu tư từ Mỹ vào Việt Nam. Theo đánh giá của ông, các doanh nghiệp Mỹ nhìn nhận thế nào về môi trường đầu tư Việt Nam hiện nay?

- Tại Washington, các đại diện của cộng đồng doanh nghiệp Mỹ sẽ đề nghị Chủ tịch Trương Tấn Sang thúc đẩy các cải cách cần thiết để tạo nên một môi trường cạnh tranh hơn, nơi các quyết định sẽ nhanh gọn hơn, các thủ tục bớt rườm rà, các quy tắc được thực thi công bằng và các công ty được cạnh tranh dựa trên năng lực của chính mình.

Điều quan trọng là phải nhìn nhận rằng, Việt Nam không phải quốc gia đầu tiên có vấn đề với ngành ngân hàng và nợ xấu. Việt Nam cũng không phải quốc gia đầu tiên - nơi tham nhũng và quản lý yếu kém đang gây khó khăn cho nền kinh tế. Việt Nam càng không phải quốc gia đầu tiên phải đối mặt với những quyết định khó khăn về giải thể doanh nghiệp quốc doanh không hiệu quả. Công cuộc đổi mới tại Việt Nam được tiến hành từ năm 1986 đã tạo ra một môi trường giúp người dân cảm nhận rõ những thành tựu và đổi thay nhanh chóng. Các cải cách và quyết sách tiếp theo đã giúp đưa thương mại song phương Mỹ-Việt từ 1 tỉ USD lên 26 tỉ USD chỉ trong vòng 11 năm. Cùng thời gian, thương mại Việt Nam với thế giới đã tăng ở con số ấn tượng: 730%.

- Mỹ kỳ vọng có thể hoàn tất vòng đàm phán TPP trong năm nay. Theo ông, mục tiêu này có đạt được?

- Các nghiên cứu đã chứng minh rằng Việt Nam sẽ là quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất từ TPP, với tăng trưởng xuất khẩu và tăng trưởng GDP dự kiến sẽ cao hơn hẳn so với các đối tác khác trong hiệp định. Việc Việt Nam tham gia TPP là yếu tố vô cùng quan trọng đối với cộng đồng thương mại Mỹ, vì nó sẽ làm tăng lòng tin của các nhà đầu tư và tạo thêm cơ hội và thương mại.

Các vòng đàm phán thương mại đa phương luôn phức tạp và TPP cũng không khác biệt. Nhiều tiến triển thực chất đã đạt được gần đây, dù vẫn còn một số thách thức tồn tại với các nhà đàm phán. Việc hoàn tất đàm phán TPP vào cuối năm nay là có thể, nhưng chỉ khi các nhà lãnh đạo của cả 12 quốc gia tham gia cùng chia sẻ ý chí chính trị để đưa ra các quyết định khó khăn.

Ví dụ, Việt Nam muốn Mỹ mở cửa thị trường lớn hơn cho hàng xuất khẩu giày và quần áo, dù nhiều nghị sĩ Mỹ đã cam kết sẽ bảo vệ các nhà sản xuất địa phương. Trong khi đó, Mỹ tìm kiếm cam kết của Việt Nam trong việc tạo ra sân chơi cạnh tranh bình đẳng hơn với các doanh nghiệp nhà nước, cũng như bảo vệ tốt hơn quyền sở hữu trí tuệ. Tất cả các thỏa thuận thương mại đều có một số lĩnh vực mà các bên phải đưa ra những lựa chọn không mấy dễ dàng. Nhưng tôi tin một hiệp định hữu hiệu và tiêu chuẩn cao như TPP sẽ sớm được hoàn tất.

- Việt-Mỹ đang hướng tới quan hệ đối tác chiến lược. Ông có tin rằng mối quan hệ này sẽ sớm được xác lập trong tương lai?

- Tôi có niềm tin vững mạnh vào việc thúc đẩy mối quan hệ Việt-Mỹ và hai quốc gia đều có những mối quan tâm chiến lược trong việc tạo dựng quan hệ đối tác mạnh mẽ và gần gũi hơn. Địa chính trị luôn là vấn đề phức tạp và sẽ luôn có những người nhìn nhận các mối quan hệ đối tác chiến lược như một mối đe dọa hơn là cơ hội. Cá nhân tôi tin tưởng Việt Nam có thể có mối quan hệ hữu ích và mạnh mẽ với Mỹ, trong lúc vẫn duy trì mối quan hệ tốt đẹp và bền chặt với các quốc gia láng giềng và đối tác khác. Người dân Mỹ và Việt Nam đều được hưởng lợi từ mối quan hệ song phương tốt đẹp hơn.

- Xin cảm ơn ông!