Chủ đầu tư thủy điện Sông Tranh 2 cho rằng, sự đau đầu hiện nay là vấn đề giải quyết động đất; nhưng chưa tìm ra nguyên nhân thì đâu có thể tìm ra phương hướng giải quyết.

Vấn đề nứt nẻ của granit khu vực Sông Tranh 2

Granits Sông Tranh 2 có tuổi trong khoảng 245- 250 triệu năm, hình thành trong pha kiến tạo Indosini và chịu đựng hai pha kiến tạo lớn là pha Yến Sơn trong khoảng trên dưới 180 triệu năm và pha Hymalaya bắt đầu từ 52 triệu năm về trước.

Bởi vậy, granit Sông Tranh 2 chứa đựng trong mình nó nhiều hệ thống khe nứt do tác động của các pha kiến tạo trên. Nghiên cứu thực thể cho thấy, trong granit có rất nhiều dạng khe nứt khác nhau.

Các khe nứt kèm theo các lổ hổng  và các khe nứt (quan sát dưới kính hiển vi).

Nứt nẻ có thể ở dạng nứt nẻ - hang hốc lớn, tạo độ rỗng macro có độ mở khe nứt trên 100 micromet và cũng có thể đến 2 - 3cm, các hang hốc có thể có đường kính 15 - 20mm, có thể ở dạng vi nứt nẻ, độ rỗng giữa tinh thể. Granit với độ rỗng nứt nẻ - hang hốc khoảng 0,5 - 1,5% thì độ thấm lên đến 20 darcy (đơn vị đo độ thấm), với đặc tính thấm thủy động học.

Bản chất của động đất kích thích hồ chứa

Gây ra động đất kích thích hồ chứa Sông Tranh 2, ngoài nguyên nhân thông thường liên quan với tải trọng nước, sự thay đổi áp suất lỗ rỗng còn có một nguyên nhân đặc biệt tạo ra một chuỗi dài động đất, phát triển liên tục và chưa có chiều hướng thuyên giảm về cường độ.

Nguyên nhân chính là đập và hồ thủy điện Sông Tranh 2 đã đặt trên một nền đá granit có đứt gãy đang hoạt động, đá bị cà nát mạnh và có nhiều khe nứt và lỗ rỗng, quá trình khuếch tán nước phát triển quá mạnh.

Mức độ cà nát, nứt nẻ của granit Sông Tranh 2, mức độ khuếch tán nước, độ sâu thấm nước là yếu tố mà các nhà nghiên cứu động đất Sông Tranh 2 vừa qua chưa hề tính đến.

Nghiên cứu độ nứt nẻ của nền móng là một trong những nhiệm vụ trọng yếu của nghiên cứu địa chất công trình. Bởi vậy, không hiểu tại sao trong thiết kế lại bỏ qua yếu tố quan trọng này và kết luận sẽ không có động đất kích thích hồ chứa khi tích nước.

Có lẽ vấn đề sẽ chỉ được làm rõ khi thanh tra vào cuộc và việc xem xét lại hồ sơ được tiến hành một cách cẩn trọng.

Tuy chưa đi đến cùng, nhưng bước đầu cũng có thể thấy, đây không phải thảm họa thiên nhiên, mà do con người gây ra vì đã đặt công trình không đúng chỗ, đẩy nhân dân Trà My vào nguy cơ đe dọa của một ''quả bom nước'' khổng lồ.