Về khiếu nại lao động, phía doanh nghiệp có tiền họ thuê luật sư, còn phía công đoàn và người lao động lấy đâu ra tiền để thuê luật sư nên lại càng khó khăn. Các quy định về tố tụng dân sự khiếu nại lao động dày đặc  như mê cung, người không rành về khoa học luật dễ bị nhầm lẫn, không xác định được rõ ràng hành vi phải làm khi khiếu nại lao động.

Phải nói ngay là khi người lao động hoặc tập thể lao động thấy quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm hại thì được quyền có ý kiến để được giải quyết, mong muốn có tình có lý.

Không loại trừ có người lao động  đòi hỏi những điều không đúng quy định của pháp luật nên nhiều khi cũng bị thua kiện.

Bộ luật Lao động 1994/2002 trước đây và 2012 hiện nay đều quy định rõ khi thấy quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm hại thì có 2 con đường để đề nghị xử lý:

1-    Giải quyết tranh chấp lao động theo chương XIV Bộ Luật 2012

      2-Theo con đường KHIẾU NẠI LAO ĐỘNG, theo Bộ Luật Lao động 2012-chương XVI về THANH TRA LAO ĐỘNG, XỬ PHẠT VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG, tại đây tại điểm 4 quy định: Thanh tra lao động  Giải quyết khiếu nại, tố cáo về lao động theo quy định của pháp luật;

Đã đi theo con đường Giải quyết tranh chấp lao động thì phải theo thủ tục tố tụng gải quyết tranh chấp lao động  theo chương XIV trong Bộ Luật lao động 2012.

Còn nếu đi theo con đường khiếu nại lao động thì phải theo quy định của pháp luật về thủ tục và trình tự Khiếu nại lao động, quy định bởi Nghị định 119-2014 NĐ CP 17-12-2014 về Quy định chi tiết một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Dạy nghề,Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng về khiếu nại, tố cáo và một số điểm của Luật Khiếu nại năm 2011

Cả hai con đường này đều có cách thực hiện là:

1-     Theo cách qua thủ tục hành chính- đến các cá nhân tổ chức cơ quan có thẩm quyền.

2-     Theo cách tố tụng tư pháp- ra tòa án lao động.

Như vậy, người lao động hoặc tổ chức công đoàn khi muốn  xử lý khi quyền và lợi ích được cho là bị người sử dụng lao động xâm hại thì phải tự xác định là theo con đường nào và cách nào, nên hỏi tư vấn (nếu cần) của công đoàn cấp trên hoaecj nhờ luật sư tư vấn cho phù hợp nhất với hoàn cảnh của mình.

Khi đó sẽ thấy con đường đi và cách đi rõ ràng, không nhầm lẫn về thủ tục và trình tự tố tụng dân sự.

Ở đây cũng cần nói rõ thêm là một số thủ tục phải theo Luật Khiếu nại 2011, mặc dù về tổng thể Luật Khiếu nại 2011 quy định ở điều 1 như sau:

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Luật này quy định về khiếu nại và giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước; khiếu nại và giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức; tiếp công dân; quản lý và giám sát công tác giải quyết khiếu nại.

(Ghi chú:Luật Khiếu nại tố cáo 1998 được tách thành 2 luật riêng: Luật Khiếu nại 2011 và Luật tố cáo 2011)