Hiệu quả khiếu nại lao động chưa cao
Phát biểu khai mạc, bà Phan Thu Thủy - Phó Tổng Biên tập Báo Lao Động - nhấn mạnh: “Thủ tục khiếu nại và hoạt động tư vấn pháp lý (TVPL) cho NLĐ là vấn đề đang được đặc biệt quan tâm, nhất là trong lúc chúng ta đang xây dựng QHLĐ hài hòa, bền vững trong DN. Những vấn đề TVPL cho NLĐ được chúng ta thảo luận ở đây hôm nay sẽ chỉ ra những đòi hỏi từ thực tiễn, mang tới cho cộng đồng và các nhà hoạch định chính sách cái nhìn tổng thể từ nhiều góc độ, góp phần xây dựng QHLĐ theo hướng hài hòa, ổn định và tiến bộ”.
Bà Trịnh Thị Thanh Hằng - Chủ tịch CĐCS Cty TNHH Hanson Vina (KCN Sóng Thần 1, tỉnh Bình Dương) - làm nóng toạ đàm khi nêu thực trạng vụ tranh chấp đang xảy ra tại Cty liên quan đến Điều 17 BLLĐ. “NLĐ đi tư vấn pháp luật thì nơi bảo Cty đúng, chỗ bảo Cty sai; khởi kiện thì cấp sơ thẩm tuyên NLĐ thắng, nhưng cấp phúc thẩm lại tuyên NLĐ thua. NLĐ không biết tin vào đâu” - bà Hằng nói và nhận xét thêm: “BLLĐ còn nhiều điều khoản không rõ ràng, cụ thể nên khi áp dụng vào thực tế dẫn đến cách hiểu khác nhau. Điều này làm tình trạng khiếu nại, kiện tụng xảy ra tại các DN ngày càng gia tăng”. Theo bà Hằng, các thủ tục khiếu nại không rõ ràng, cụ thể làm ảnh hưởng đến tâm lý của NLĐ. NLĐ khó đủ công sức, thời gian, tiền bạc để theo đuổi vụ việc nên nhiều người đã tìm việc mới để mưu sinh và dừng lại việc khiếu kiện, dù biết mất quyền lợi.
Từ thực tế làm việc, phóng viên Báo Lao Động phản ánh nhiều DN không thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại của thanh tra LĐ khiến quyền lợi của NLĐ bị xâm hại. Nhưng pháp luật hiện thiếu chế tài để buộc DN phải thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại của thanh tra LĐ. Để bảo vệ quyền lợi, NLĐ lại phải khởi kiện theo thủ tục dân sự sau khi đã mất rất nhiều thời gian theo đuổi việc khiếu nại. Chia sẻ quan điểm này, luật sư Nguyễn Thị Anh Đào (Văn phòng Luật sư Công đoàn, TPHCM) nói: “Chỉ có các DN, đơn vị nhà nước thì còn sợ nên thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại LĐ, chứ DN ngoài nhà nước thì sẵn sàng bỏ qua. Vì thế, tôi rất ít khi tư vấn cho NLĐ khiếu nại nếu làm việc tại các DN ngoài quốc doanh”. Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ LĐTBXH Hà Đình Bốn nhìn nhận, hiệu quả thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại của thanh tra LĐ còn những hạn chế. Bộ LĐTBXH tiếp thu và sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để xây dựng chế tài hiệu quả.

Nên chú trọng cơ chế hoà giải 

Ông Nguyễn Văn Bình - Vụ phó Vụ Pháp chế, Bộ LĐTBXH - cho biết, nhiều DN còn ngại phản ánh đến cơ quan chức năng những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện pháp luật LĐ do tâm lý lo ngại việc phản ánh không được giải quyết. Trong khi, Bộ LĐTBXH rất chú trọng trả lời một cách rất nghiêm túc khi nhận được các câu hỏi này. Ông Bình cũng khuyến cáo các DN cần chú trọng thực hiện việc đối thoại và hoà giải tại cơ sở vì pháp luật không thể điều chỉnh hết mọi vướng mắc trong từng DN. “Chỉ khi hai bên đồng thuận với những vấn đề mình đưa ra, thì sẽ giải quyết tận gốc mọi vấn đề” - ông Bình nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Phạm Minh Huân, nhìn chung, hoạt động hỗ trợ pháp luật LĐ cho DN mang lại kết quả khả quan; các khó khăn, vướng mắc của DN được tiếp nhận và xử lý; tính tuân thủ pháp luật LĐ của các DN được nâng cao, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng cho NLĐ và tránh những thiệt hại cho DN, bảo đảm ổn định QHLĐ hài hòa, phát triển. Toạ đàm đã đặt ra nhiều vấn đề từ cơ sở với cơ quan quản lý nhà nước về LĐ. Thực tiễn đang đặt ra nhiều vấn đề cần phải giải quyết mà bản thân ông cũng có băn khoăn. Bộ LĐTBXH sẽ lắng nghe, tiếp thu, hỗ trợ tối đa để hoàn thiện các quy định của pháp luật LĐ.

Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Nguyễn Văn Ngàng: Đảng, Nhà nước quan tâm sâu sắc đến lĩnh vực LĐ, đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách, quy định về pháp luật để cải thiện điều kiện việc làm, đời sống, bảo đảm quyền của NLĐ. Tuy nhiên, nhiều quy định còn chồng chéo, chưa phù hợp với thực tế cũng như mong muốn của NLĐ, tổ chức CĐ. Chính vì vậy, công tác tư vấn pháp luật cho NLĐ là rất quan trọng, nhất là ở cơ sở, phải tạo niềm tin cho NLĐ khi đến tư vấn pháp luật. Những ý kiến phát biểu tại toạ đàm hôm nay không chỉ nêu thực trạng, vướng mắc, mà còn đưa ra những bài học kinh nghiệm đối với NLĐ, tổ chức CĐ trong quá trình bảo vệ quyền lợi của NLĐ, đồng thời góp ý với cơ quan quản lý nhà nước để tiếp thu, xây dựng pháp luật ngày càng hoàn thiện hơn, góp phần thực hiện Chỉ thị 22/CT-TW của Ban Bí thư T.Ư Đảng (khoá X) về tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng quan hệ LĐ hài hoà, ổn định và tiến bộ trong DN.