11h50: Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH - Chủ tịch Hội đồng TLQG Phạm Minh Huân đề nghị phiên họp tiếp tục vào buổi chiều cùng ngày. Tuy nhiên, ông Mai Đức Chính- Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN đề nghị dừng cuộc họp để Hội đồng tiến hành thương lượng vào ngày khác. Sau khi hội ý, hội đồng thống nhất dừng phiên họp và sẽ tổ chức phiên họp lần thứ 3 vào ngày 3.9 để tìm ra phương án tăng lương. 

Ông Phạm Minh Huân cho biết: Theo quy chế của Hội đồng Tiền lương Quốc gia, mỗi bên (đại diện chủ sử dụng lao động và Tổng LĐLĐVN) chỉ được phép dừng phiên họp 1 lần. Trước đó, đại diện chủ sử dụng lao động đã xin dừng phiên họp lần thứ 1 (ngày 5.8). Nếu vào phiên họp lần thứ 3, các bên vẫn không thống nhất được phương án tăng lương tối thiểu vùng để tiến hành bỏ phiếu, Chủ tịch Hội đồng tiền lương sẽ quyết định phương án để trình Chính phủ.

11h30: Theo Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Mai Đức Chính, trong khi giới chủ đề xuất Hội đồng Tiền lương thành lập đoàn xuống tiếp xúc các DN để nắm bắt "sức khoẻ" DN  xem sức chịu đựng của họ đến đâu thì cũng nên thành lập đoàn để xuống tận phòmg trọ của công nhân để xem họ sống như thế nào. "Chúng ta không thể làm chính sách trong phòng lạnh" - ông Chính nhấn mạnh. Tổng LĐLĐVN vẫn bảo lưu mức tăng 16,8% và cho rằng với mức này DN hoàn toàn chịu được; đảm bảo lộ trình đến năm 2017 lương tối thiểu đảm bảo mức sống tối thiểu của NLĐ.

 Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Phạm Minh Huân phát biểu khai mạc phiên họp. Ảnh: V.L

Phiên họp dự kiến sẽ tiếp tục diễn ra căng thẳng, bởi cả hai bên, phía chủ sử dụng lao động và Tổng LĐLĐVN vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.

Ông Vũ Quang Thọ: Càng nói càng bức xúc, đây là giai cấp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Khoảng cách hai bên gần 10%, VCCI đề xuất 10%, TLĐ đề xuất 16,8%. Có thể hai bên phải tiếp tục thương lượng, nếu không được Chủ tịch hội đồng sẽ quyết. Về cơ bản thống nhất mức lương tối thiểu hiện hành thấp hơn so với nhu cầu sống tối thiểu. Công nhân lao động hiện không hẳn làm việc, không hẳn chơi. Nếu cách của TLĐ chia ra từ nay đến 2017, mức lương đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu có thể chia làm đôi, ILO khuyến cáo mức tăng hợp lí được tính: mức tăng bù nhu cầu sống + % trượt giá + % tăng năng suất lao động, tương đương 16,8%. Tuy nhiên đây là mức tăng của hai năm, nếu kéo dài thì con số cao hơn. Nếu tăng lương cầu lao động sẽ giảm – về lí thuyết. 

Tuy nhiên cuộc họp không có đại diện của DN FDI. Các DN FDI thậm chí chia sẻ rằng TLĐ đề xuất như thế nào họ sẽ làm theo. Vậy lợi thế của DN FDI là gì, là năng suất, năng suất tùy vào cách quản lý, tiết kiệm chi phí,… Ta phải học họ chứ không thể cứ nói mãi kiểu “quê nhà tôi nó thế”. Bây giờ hội nhập, ta phải học hỏi các DN FDI họ làm như thế nào mà làm theo. Nếu tiền lương không cải thiện ta không giải quyết được gì, từ năng suất, thái độ ý thức người lao động, quan hệ lao động. Ai dám gọi một người khó khăn, thiếu đói ra nói: ông phải tăng năng suất lao động, ông phải gắn bó với tôi… Tôi thấm thía một câu: “Nếu lúc nào anh cũng đưa ra hạt lạc, anh chỉ chơi được với bầy khỉ”. Nếu ta cắt xén của người làm công cho ta họ sẽ quay ra cắt xén bạn hàng của ta. Đương nhiên bị cắt xén của bạn hàng vẫn thiệt hơn bi cắt xén tiền công. Phải nhìn rộng ra để thấy người lao động của ta đang sống quá khổ. Không cần nói vùng sâu vùng xa, ngay khu CN Bắc Thăng Long của Hà Nội, công nhân ăn ở khổ cực, không có tiền nuôi con, con còn đỏ hỏn phải xa vòng tay mẹ về quê với ông bà,… Quá trình đào thải lao động xuất hiện trên thế giới thế kỷ 19, Việt Nam đang bắt đầu: người lao động ngưỡng 40 tuổi bị đào thải. Họ vào DN tay trắng và “ra đi tay trắng – trần như nhộng”. 

10h20: Trong khi giải lao, Viện trưởng Viện Công nhân - Tổng LĐLĐVN Vũ Quang Thọ tiết lộ: Trong buổi họp các bên đều có quan điểm riêng, nên vẫn chưa tìm được "tiếng nói chung"! Các đại biểu đều có ý kiến quyết liệt bảo vệ quan điểm của mình nên bên trong phòng họp rất "nóng"! Có đại diện giới chủ nêu quản điểm - theo tôi là quá bất lợi cho NLĐ - khi đưa ra mức đề xuất tăng chỉ 6-7%; đại diện VCCI đưa ra mức đề xuất giao động tăng 9-10%...

10h15: Do cả hai phía: Đại diện giới chủ và Tổng LĐLĐVN, chưa thống nhất quan điểm, nên các đại biểu đã đề nghị Chủ tịch Hội đồng Tiền lương quốc gia cho giải lao.
Phiên họp tiếp tục diễn ra căng thẳng ... 

10h: Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Mai Đức Chính và Phó Chủ tịch LĐLĐ TP.Hà Nội Đặng Minh Thuần đã nêu những khó khăn mà hiện nay NLĐ đang phải đối mặt như: Thu nhập thấp không đủ chi trả các khoản chi tiêu như tiền thuê nhà, tiền điện, tiền nước, tiền ăn... do đó không thể có tích lũy. Ông Thuần dẫn chứng, ngay tại KCN Thăng Long, đã có trường hợp NLĐ phải thuê "chuồng lợn cải tạo" của chủ nhà trọ để... tiết kiệm tiền!

9h40: Ông Nguyễn Đức Thuấn - Chủ tịch Hiệp hội Da giày - phát biểu: Từ sau cuộc họp lần trước tình hình đã có nhiều thay đổi như Trung Quốc phá giá đồng Nhân dân tệ, Châu Âu đối mặt với tình trạng nhập cư ồ ạt... dẫn tới có thể kinh tế thế giới quay lại khủng khoảng. Ông Thuấn khẳng định chỉ chấp nhận con số tăng 10%...

9h10: Đại diện giới chủ, ông Vũ Đức Giang (Hiệp hội Dệt May VN) nói về khó khăn của doanh nghiệp dệt may trong thời gian vừa qua và cho biết ngày 13.8, tại buổi họp chi hội các vùng của Hiệp hội Dệt May Việt Nam, không doanh nghiệp nào chấp nhận phương án tăng lương tối thiểu ở mức là 10%...

 

 Quang cảnh phiên họp

8h30: Phát biểu khai mạc buổi họp, Chủ tịch Hội đồng Tiền lương Quốc gia Phạm Minh Huân mong rằng: Hướng đến sự phát triển bền vững của đất nước cũng như đáp ứng được nhu cầu sống tối thiểu của NLĐ, hy vọng, buổi họp hôm nay sẽ rút ngắn được khoảng cách của đề xuất Tổng LĐLĐVN và VCCI... để có kết quả hợp lý nhất. 

8h5: Ngày 25.8, trước khi phiên họp thứ hai của Hội đồng Tiền lương quốc gia diễn ra, trả lời phỏng vấn Báo Lao Động, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Mai Đức Chính cho biết: Đề xuất của Tổng LĐLĐVN đã tính toán kỹ lưỡng từ lý luận đến tuân thủ pháp luật. Những điểm mà Tổng LĐLĐVN căn cứ vào là chúng ta phải thực hiện theo đúng Điều 91 của Bộ luật LĐ, điều này phải được áp dụng ngay từ khi Luật có hiệu lực, từ ngày 1.1.2013. 

Tuy nhiên chúng ta áp dụng ngay DN sẽ khó khăn nên TLĐ đồng ý cần theo lộ trình nhưng lộ trình đó không phải là lâu dài mà phải có thời điểm nhất định. Trước đây Bộ Lao động đã thống nhất với TLĐ, lộ trình đó sẽ kết thúc vào năm 2017. Và như vậy, hiện nay mức lương tối thiểu đạt khoảng 74% nhu cầu sống tối thiểu. Như vậy 2 năm còn lại chúng ta phải đảm bảo từ 25- 26%, mỗi năm phải tăng từ 12-13%, cộng thêm CPI khoảng 5%, như vậy tăng năm nay khoảng 17%. Qua khảo sát của Tổng LĐLĐVN, hiện nay cuộc sống NLĐ hết sức khó khăn, khoảng 92% NLĐ có mức thu nhập từ DN trả  từ 2,5- 4 triệu đồng/tháng, do đó họ sống rất tằn tiện, không có tích lũy, nên đến khi gặp hoàn cảnh ốm đau, gia đình có việc thì chẳng có khoản nào mà chi; chỉ 8% NLĐ mức lương tối thiểu đáp ứng được như cầu tối thiểu. Hiện nay nhiều DN đã trả NLĐ mức lương từ 4,4 triệu ở HN, TPHCM khoảng 4,9 triệu, cũng có rất nhiều DN trả 5 triệu đồng hoặc hơn. Như vậy mức đề xuất của Tổng LĐLĐVN là các DN có thể chấp nhận được. LTT cần phải điều chỉnh từng bước để đến thời điểm 1.1.2018 khi chúng ta thực hiện tiền lương gần mới mức sống tối thiểu của NLĐ thì DN đỡ “sốc”. Giờ chúng ta cứ điều chỉnh “nhỏ giọt” thì đến năm 2018 khoảng cách rất lớn, sẽ gây sức ép cho DN.

Ngoài ra, Tổng LĐLĐVN đã tính đến khả năng chi trả của DN. Hiện nhiều DN đã trả NLĐ mức lương từ 4,4 triệu ở HN, TP HCM khoảng 4,9 triệu, cũng có rất nhiều DN trả 5 triệu hoặc hơn. Như vậy khả năng DN chấp nhận mức tăng như đề xuất của Tổng LĐLĐVN là hợp lý... Theo tôi, bản chất ở đây khi LTT tăng là DN chỉ lấy mức này đóng BHXH cho NLĐ, khi chúng ta tăng LTT tức là tiền đóng BHXH, BHYT cho NLĐ và mức tăng đó không nhiều và nằm trong khả năng chi trả của DN. Chúng ta cần phải điều chỉnh từng bước để đến thời điểm 1.1.2018 khi chúng ta thực hiện tiền lương gần như thu nhập thì DN đỡ “sốc”. Giờ chúng ta cứ điều chỉnh “nhỏ giọt” thì đến năm 2018 khoảng cách rất lớn, sẽ gây sức ép cho DN. Trước mắt TLĐ vẫn bảo lưu giữ mức từ 350.000-550.000 đồng, tất nhiên còn thương lượng. Nhưng quan điểm của TLĐ vẫn giữ nguyên đề xuất bởi NLĐ đã quá khổ.

Sáng hôm nay (25.8), Hội đồng Tiền lương Quốc gia họp phiên thứ hai để thống nhất phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2016. Tham dự phiên họp có Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng... Phiên họp diễn ra dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH - Chủ tịch Hội đồng TLQG Phạm Minh Huân.  

*Trong phiên họp trước đó (diễn ra vào ngày 5.8), giữa đại diện chủ sử dụng lao động (ở đây là Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam- VCCI) và Tổng LĐLĐVN đã có những tranh luận quyết liệt, “nảy lửa”, nhưng không thống nhất được về mức tăng.

Mức lương tối thiểu vùng năm 2015 đang áp dụng cụ thể như sau: vùng I là 3.100.000 đồng; vùng II: 2.750.000 đồng; vùng III: 2.400.000 triệu đồng; vùng IV: 2.250.000 đồng.
Căn cứ vào tình hình kinh tế, đời sống khó khăn của công nhân cũng như đảm bảo lộ trình lương tối thiểu phải đảm bảo mức sống tối thiểu, Tổng LĐLĐVN đề xuất mức mức lương tối thiểu vùng năm 2016 tăng 350.000 - 550.000 đồng tùy từng vùng, với mức tăng bình quân là 16,8% so với năm 2015. Trong khi đó, VCCI đề xuất mức tăng thấp hơn nhiều: từ 150.000 - 220.000 đồng tùy từng vùng, mức tăng bình quân là 7,2% so với năm 2015.  Lý do đại diện chủ sử dụng LĐ đưa ra là nếu áp dụng mức tăng 16,8%, các DN sẽ không chịu nổi do chi phí sử dụng lao động bị đội lên rất cao.

Sau khi hội ý, VCCI nâng mức đề xuất tăng lên 10%, tuy nhiên, Tổng LĐLĐVN, một lần nữa, không đồng ý với mức tăng này. Chính vì vậy, phiên họp dự kiến kết thúc trong buổi sáng, đã phải kéo dài đến tận buổi chiều, nhưng vẫn bị “đổ bể”.

Ông Vũ Quang Thọ phát biểu bên lề buổi họp: 

Hội đồng Tiền lương Quốc gia được thành lập theo quyết định 1055/QĐ – TTg ngày 3.7.2013 của Thủ tướng Chính phủ. Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân làm Chủ tịch hội đồng. Theo quy định tại Nghị định 49/2013/NĐ-CP ngày 14.5.2013, Hội đồng thực hiện chức năng tư vấn cho Chính phủ về điều chỉnh, công bố mức lương tối thiểu vùng với những nhiệm vụ cụ thể như: phân tích tình hình kinh tế-xã hội, mức sống dân cư để xác định, dự báo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ; đánh giá tình hình thực hiện mức lương tối thiểu vùng, mức tiền lương trên thị trường lao động và khả năng chi trả của doanh nghiệp để xây dựng và khuyến nghị với Chính phủ phương án tiền lương tối thiểu vùng hằng năm và từng thời kỳ. Nghiên cứu, khuyến nghị với Chính phủ mức lương tối thiểu theo giờ áp dụng đối với một số nghề, công việc không thường xuyên hoặc làm việc không trọn thời gian. Đồng thời, tổ chức rà soát, đánh giá việc phân vùng địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu vùng để khuyến nghị với Chính phủ điều chỉnh, bổ sung phân vùng địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu vùng…
Nhà nước quy định mức lương tối thiểu vùng để trả công cho lao động Việt Nam làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường tại các DN, cơ quan, tổ chức, cá nhân (gọi chung là DN). Theo Nghị định 103/2012/NĐ-CP thì Lương tối thiểu vùng áp dụng đối với người lao động làm việc ở doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các cơ quan, tổ chức có thuê mướn lao động. Lương tối thiểu vùng thường được điều chỉnh tại mốc thời gian ngày 1.1 hằng năm để thuận tiện cho việc thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh của DN.