Định mức khẩu phần ăn theo 3 mức LĐ?

Hiện nay, việc tổ chức hay hỗ trợ bữa ăn ca, mức hỗ trợ và ấn định trị giá suất ăn do DN và NLĐ tự quyết định, mang tính tự nguyện và thỏa thuận. Các cơ quan quản lý nhà nước không can thiệp cụ thể mà chỉ có các văn bản có tính chất gợi ý, định hướng. Từ thực tế, PGS-TS Lê Thị Bạch Mai - Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia - đề nghị các cơ quan chức năng ban hành quy định về việc DN phải tổ chức bữa ăn giữa ca cho NLĐ cũng như quy định về giá trị dinh dưỡng, mức giá đối với mỗi suất ăn. Bà còn đề nghị thử nghiệm và triển khai áp dụng các định mức khẩu phần theo 3 mức LĐ nặng, trung bình và nhẹ vào thực đơn trong bữa ăn cho NLĐ ở các KCN-KCX. Một trong những lý do của đề xuất này là với cường độ làm việc cao trong các KCN-KCX, yêu cầu về bữa ăn đủ chất dinh dưỡng cho NLĐ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tiến độ và chất lượng SX. Tuy nhiên, hiện nhiều Cty chưa thực sự chú ý đến vấn đề này. Bữa ăn ca của NLĐ thường được tính khoán trong lương, chi phí cho bữa ăn thường chưa đủ để có được một khẩu phần đủ về số lượng và cân đối về chất lượng, không đủ để NLĐ tái tạo sức LĐ.

Trao đổi về vấn đề này, PGS-TS Vũ Quang Thọ - Phó Viện trưởng Viện CNCĐ - cũng cho rằng, đối với bữa ăn ca, nên đưa ra mức năng lượng cần theo mức LĐ nặng, LĐ nhẹ, rồi tính toán mức ăn đó tương đương bao nhiêu với bữa ăn để quy ra mức tiền. Bởi, một số DN không có điều kiện tổ chức bữa ăn ca nhưng số tiền hỗ trợ cho NLĐ quá thấp, không đủ để họ tự lo bữa ăn ca đảm bảo dinh dưỡng. Ông Nguyễn Trung Sơn - Phó ban Chính sách-Pháp luật Tổng LĐLĐVN - kiến nghị, nên quy định mức ăn ca bằng calo, không nên quy định bằng tiền.

Phải có kế hoạch phối hợp giữa Bộ Y tế và Tổng LĐLĐVN

Tình trạng khẩu phần ăn ca của NLĐ chưa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và sự mất cân đối trong khẩu phần ăn diễn ra thường xuyên, những người trực tiếp làm việc trong lĩnh vực này đề nghị Bộ Y tế và Tổng LĐLĐVN cần xây dựng kế hoạch phối hợp hằng năm trong việc bảo đảm sức khỏe cho NLĐ nói chung và ATVSTP bữa ăn ca nói riêng.

Theo khảo sát do Tổng LĐLĐVN thực hiện tại 60 DN ở 12 tỉnh, TP có KCN tập trung, công tác giám sát bữa ăn được giao cho CB CĐCS hay CB quản lý thực hiện. Các DN tự tổ chức bữa ăn cho NLĐ thì vai trò CĐCS được đề cao trong công tác kiểm tra, giám sát, cao hơn so với CB quản lý và CB y tế. Ngược lại, các DN sử dụng dịch vụ cung cấp bữa ăn công nghiệp từ bên ngoài thì CB quản lý DN đảm nhận công việc này.

Để bảo đảm ATTP cũng như đủ lượng dinh dưỡng của bữa ăn ca, TS Nguyễn Thanh Phong - Phó Cục trưởng Cục ATTP (Bộ Y tế) - kiến nghị Chính phủ khuyến khích các DN tự tổ chức bếp ăn tập thể tại DN... Khi bàn về vấn đề này, một lần nữa việc CĐCS phải coi việc tổ chức bữa ăn ca của NLĐ là 1 trong những tiêu chí bắt buộc trong quá trình thương lượng và ký kết TƯLĐTT lại được nêu ra và đặc biệt nhấn mạnh. CĐCS phối hợp với NSDLĐ lựa chọn hình thức tổ chức bữa ăn giữa ca phù hợp nhất cho NLĐ, đảm bảo về chất lượng và ATVSTP.

Tuy nhiên trước mắt, rất cần  thử nghiệm và công bố kết quả nghiên cứu về thực đơn suất ăn công nghiệp (ăn ca hay ăn trưa) cho các loại LĐ, đảm bảo đủ dinh dưỡng, phù hợp với sức khỏe và thói quen của NLĐ theo vùng, miền với các món mà NLĐ thường sử dụng, để các DN tham khảo, vận dụng. Việc này cần sự “ra tay” của Cục ATTP và Viện Dinh dưỡng quốc gia (Bộ Y tế)

Một trong những nguyên nhân chưa kiểm soát được chất lượng bữa ăn của NLĐ là do chưa có một quy định bắt buộc về năng lượng khẩu phần, hàm lượng các chất lượng dinh dưỡng đối với bữa ăn của CNLĐ và về mức tiền dành cho các suất ăn của CNLĐ.