Rối như... tơ!

Đó là con số giật mình trong báo cáo về thực trạng cung - cầu LĐ du lịch tỉnh và dự báo tình hình giai đoạn 2017 - 2020 mà Sở Du lịch tỉnh Khánh Hòa trình UBND tỉnh ngày 21.3. Theo Sở Du lịch, thống kê còn có trên 80% số LĐ đang làm việc tại các bộ phận nghiệp vụ buồng, bàn, bar, phụ bếp đã học qua nhóm ngành quản trị khách sạn, nhà hàng; nhưng để có việc làm, họ phải học lại chứng chỉ nghiệp vụ về kỹ năng nêu trên.

Giám đốc Sở Du lịch Trần Việt Trung cho biết: “Thực tế vấn đề trên cho thấy bất cập trong chất lượng đào tạo, bất cập trong phân ngành và định hướng ngành đào tạo so với yêu cầu thực tế”. Theo ông Trung, qua thống kê từ cơ sở đào tạo trên địa bàn cho thấy, lượng sinh viên hằng năm từ các cơ sở đào tạo luôn dồi dào so với nhu cầu thực tế hằng năm là 30.325 sinh viên, trong đó, đào tạo du lịch là 2.000 sinh viên. So sánh với nhu cầu thực tế giai đoạn 2015 đến nay, mỗi năm LĐ trực tiếp tăng thêm là 3.000 LĐ. Như vậy, con số 66,7% (2.000 đào tạo/3.000 LĐ) thì số LĐ được đào tạo chuyên ngành du lịch là cơ bản đảm bảo cung - cầu.

Tuy nhiên, ông Trung cho rằng hiện vẫn mất cân đối cả về trình độ và phân luồng ngành nghề đào tạo. Hơn nữa, vấn đề cấp thiết nhất mà các DN yêu cầu đó là chất lượng LĐ. Xảy ra điều này có lý do một phần từ chất lượng đào tạo không phù hợp với tiêu chuẩn mà DN cần. “Đa số các vị trí khi tuyển dụng đều thiếu kinh nghiệm làm việc, trình độ ngoại ngữ không sử dụng được và kỹ năng chuyên môn không đáp ứng được thực tế. Vì thế, giữa các cơ sở đào tạo và các DN kinh doanh du lịch vẫn chưa thể có mẫu số chung về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực” - ông Trung nêu thực trạng.

Chấm dứt tình trạng “mạnh ai nấy ý kiến”

Phó Giám đốc Cty TNHH MTV dịch vụ lữ hành SaigonTourist - chi nhánh Nha Trang Phan Đình Thảo cho hay: “Vừa qua, 50 sinh viên Đại học Nha Trang thuyết trình trước khi tuyển dụng thì chỉ có 1 em “dám” chọn thuyết trình bằng tiếng Anh, còn lại chọn tiếng Việt, dù chúng tôi đã khuyến khích “hãy nói đi”. “Chúng tôi nhận sinh viên ra trường gần như là số 0, không đáp ứng nhu cầu công việc như sale/marketing, chăm sóc khách hàng... Nhiều em không hình dung được tour hay bán hàng... là gì, số ít em chỉ mô tả được công việc sơ sơ...” - ông Thảo nêu thực trạng.

Tại cuộc họp, nhiều DN nhăn mặt cho rằng, không ít cơ sở đào tạo giới thiệu sinh viên đến DN thực tập không đúng ngành nghề họ đang học. “Thực tập chỉ có 3 tháng nhưng một tuần sinh viên nói bận gì đó, rồi không quay lại. Sau đó, họ đến DN xin nhận xét kết quả thực tập thì lấy đâu ra thực tiễn” - đại diện chi nhánh Cty Vietravel tại Nha Trang ngao ngán. Trong khi đó, ông Trần Doãn Hùng - Trưởng phòng Đào tạo (Đại học Nha Trang) - cho rằng, ông hơi ngạc nhiên với con số dự báo nhu cầu nhân lực mà Sở Du lịch đưa ra. “Định hướng con số đào tạo về nhu cầu nhân lực chúng tôi có làm, nhưng rất mù mờ. Còn ở trường, chúng tôi đào tạo nền tảng chứ không đủ cơ sở vật chất để tào tạo giống như ngoài thực tiễn được” - ông Hùng nói và cho biết trình độ ngoại ngữ của sinh viên ra trường hiện nay không thể đáp ứng được nhu cầu của DN.

Kết luận tại buổi làm việc, ông Trần Sơn Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa - cho rằng, việc đào tạo và sử dụng LĐ chưa gắn kết nhau là nguyên nhân của thực trạng nhân lực thời gian qua, làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm du lịch tỉnh. “Học du lịch ra mà người làm trái ngành, cử nhân lại làm trình độ nghề” - ông Hải nói. Ông Hải đề nghị các cơ sở đào tạo phải tăng cường khả năng tự chủ, không thể ngồi chờ, nhất là không chạy theo chỉ tiêu, mà tập trung đào tạo một số ngành nghề ngành du lịch đang thiếu theo dự báo của Sở Du lịch. Việc chuẩn bị trước nhân lực tại các doanh nghiệp du lịch, lữ hành hiện nay, theo ông Hải là có vấn đề. Giữa DN và các cơ sở đào tạo không có sự kết nối thông tin, thậm chí “mạnh ai nấy đề xuất” theo lý của mình. Có DN chỉ lo còn giành giật LĐ. Vì vậy, ông Hải đề nghị Sở Du lịch làm cầu nối, tổ chức gặp mặt giữa các bên để trao đổi thông tin, vướng mắc của nhau, từ đó thống nhất các giải pháp chung.

Ông Hải cũng giao Sở LĐTBXH, Sở Nội vụ phối hợp với Sở Du lịch tham mưu tỉnh ban hành cơ chế chính sách hỗ trợ việc làm cho phát triển nguồn nhân lực du lịch. “Các giải pháp chính sách đề xuất phải cụ thể, có định hướng rõ ràng để gắn kết cơ sở đào tạo, NLĐ và NSDLĐ” - ông Hải nhấn mạnh. Ông Hải cũng cho rằng quy định hướng dẫn viên quốc tế phải có trình độ đại học là bất khả thi và không cần thiết. Ông Hải yêu cầu Sở Du lịch cùng với các cơ sở đào tạo xem xét các giải pháp cho vấn đề này, báo cáo tỉnh đề xuất Tổng cục Du lịch nhanh chóng giải quyết vấn đề này.