Ông Lê Quang Bình.

Tiền thuế của dân bị thất thoát nhiều

Ông Lê Quang Bình nói: Tôi đã đề nghị Chính phủ báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 8 về tình hình hoạt động của Vinashin. Ủy ban Thường vụ chưa có kết luận về đề nghị này. Tới đây, Ủy ban Thường vụ sẽ xin ý kiến các đoàn đại biểu và đại biểu Quốc hội về chương trình kỳ họp thứ 8. Trong chương trình có nội dung này hay không là thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Tuy nhiên, trong phiên chất vấn, tôi tin chắc các đại biểu Quốc hội sẽ hỏi nhiều về vấn đề trách nhiệm quản lý nhà nước tại Vinashin. Nếu Chính phủ có báo cáo thì đại biểu Quốc hội biết trước, nếu không thì khi chất vấn Chính phủ cũng phải báo cáo.

Trong nghiên cứu mới đây, một số nhà khoa học đã đề xuất bỏ khái niệm sở hữu toàn dân, bởi chính khái niệm này đã khiến tài sản nhà nước bị thất thoát, tư nhân hóa?

Tài sản nhà nước đưa vào các doanh nghiệp, ai là đại diện quản lý khối tài sản này? Giao cho Chính phủ thì thực ra là giao cho Bộ Tài chính. Quốc hội có thẩm quyền giám sát, nhưng tôi nói thật, với bộ máy và cơ chế hiện nay là không kiểm soát được, thất thoát nhiều. Chính phủ báo cáo thế nào thì Quốc hội biết thế. Do vậy, có ý kiến cho rằng nên xem xét lại cơ chế quản lý tài sản công, từ đất đai, rừng núi, sông biển, tiền thuế của nhân dân đóng góp.

Cơ chế kiểm soát không rõ ràng

Vụ việc tại Vinashin cho thấy, Quốc hội là cơ quan giám sát tối cao, cơ quan quyết định phân bổ ngân khố quốc gia, nhưng Quốc hội cũng không biết tập đoàn này đang nợ nần chồng chất, vậy làm sao để Quốc hội giám sát được những đồng tiền thuế của dân?

Vụ việc ở Vinashin, Quốc hội có biết không? Thực ra là Quốc hội có biết nhưng biết lơ mơ. Tôi nhớ thời điểm Quốc hội khóa trước, tôi làm Trưởng ban Dân nguyện, đã nhận được rất nhiều đơn thư phản ánh về Vinashin. Không chỉ có Vinashin mà còn về nhiều tổng công ty khác.

"Việc Quốc hội quyết ngân sách mới chỉ là phần mỏng của tảng băng chìm. Lý do thứ nhất là rất nhiều thứ không thể hiện trong ngân sách; thứ hai là sự thảo luận của Quốc hội về ngân sách mang tính hình thức và yếu" - PGS - TS Phạm Duy Nghĩa, Giảng viên Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright, Đại học Kinh tế TPHCM, nói tại Diễn đàn đối tác pháp luật ngày 13- 9

Tất cả các ý kiến đó tôi đều làm thủ tục là chuyển sang Chính phủ và báo cáo Thường vụ Quốc hội, đề nghị kiểm tra, xem xét. Nhưng đều nhận được trả lời là đang giao cho thanh tra xem xét, xử lý, nếu phát hiện sai phạm sẽ xử lý nghiêm. Nói chung là đều có câu trả lời như vậy.

Nhưng tại Vinashin thì 11 lần thanh tra, kiểm toán đều không phát hiện sai phạm. Do vậy, ngay chỗ thanh tra cũng phải xem xét lại. Ở nhiều nước, cơ quan thanh tra, tòa án là độc lập. Ở mình cũng nói, cơ quan thanh tra chỉ tuân theo pháp luật, nhưng thực tế là khó.

Theo ông, những lần doanh nghiệp nhà nước phát hành trái phiếu quốc tế để vay nước ngoài có cần đưa ra Quốc hội thảo luận, quyết định?

Hằng năm Quốc hội có quyết chỉ tiêu lạm phát. Trong đó chỉ ghi một dòng về những khoản vay nước ngoài, trong nước. Chỉ có như thế thôi. Còn vay ở đâu, làm gì là Chính phủ triển khai. Vậy kiểm soát thế nào? Tôi thấy cơ chế kiểm soát hiện nay không rõ ràng.

Trước kỳ họp Quốc hội, Chính phủ thường báo cáo tình hình kinh tế- xã hội, sau đó Ủy ban Kinh tế thẩm tra. Mà thẩm tra cũng dựa vào báo cáo, không có điều kiện để đi sâu bởi lực lượng của ủy ban phần lớn là kiêm nhiệm.

Theo TPO