Sự kiện của tình bằng hữu
Trước thềm cuộc hội thao, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario cũng khẳng định: Sự kiện này “là tình bạn, là nghĩa cử thể hiện tình bằng hữu”. Thông điệp trên tiếp tục được khẳng định trong thông cáo chung của lực lượng hải quân hai nước, nhấn mạnh hội thao hiếm có này nhằm “tăng cường tình bằng hữu và mối quan hệ hữu nghị giữa hai quốc gia”. Thông cáo cho rằng đây là “một bằng chứng cho thấy sự bất đồng không đồng nghĩa với sự cản trở phát triển mối quan hệ hợp tác thiết thực và cụ thể”.

Vẫn theo thông cáo chung của hải quân hai nước, hội thao kéo dài 1 ngày diễn ra tại đảo Song Tử Tây, bao gồm nhiều môn thể thao khác nhau như bóng rổ, bóng chuyền bãi biển, kéo co... Phía Philippines cử 40 binh sĩ hải quân có mặt tại đảo Song Tử Tây sáng 8.6 để tham gia sự kiện này. Một điều đặc biệt là, các binh sĩ Việt Nam và Philippines sẽ không chia thành các đội theo quốc gia để tranh tài, mà được phân chia hỗn hợp vào các đội, nhóm thi đấu. 

Một quan chức hải quân Philippines cho hay, với thể thức trên, thay vì phân chia theo “màu cờ, sắc áo”, binh sĩ hai nước sẽ trở thành đồng đội khi tranh tài. “Hội thao hoàn toàn dựa trên tinh thần hữu nghị. Những binh sĩ Việt Nam và Philippines đều sẽ nỗ lực hết mình. Không có kẻ thắng người thua trong hội thao này" - quan chức trên cho biết thêm.

Sự kiện giao lưu thể thao giữa quân đội hai nước Việt Nam - Philippines như một nốt nhạc vui hiếm có, trong bối cảnh hàng loạt căng thẳng leo thang trên Biển Đông sau khi TQ hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam, và hung hăng cho tàu hải quân đâm chìm tàu cá Việt Nam. Hôm 7.6 (giờ Việt Nam), Đại sứ Lê Hoài Trung - Trưởng Phái đoàn Đại diện thường trực Việt Nam tại Liên Hợp Quốc (LHQ) - đã tiếp tục gửi thư lên Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon, kèm theo Công hàm của Bộ Ngoại giao Việt Nam gửi Bộ Ngoại giao TQ, phản đối việc TQ tiếp tục duy trì giàn khoan và các tàu hộ tống trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam. 

Công hàm trên nhắc lại yêu cầu chính đáng của Việt Nam, kiên quyết yêu cầu TQ tôn trọng luật pháp quốc tế, rút ngay giàn khoan Hải Dương 981 cùng các tàu hộ tống ra khỏi vùng biển của Việt Nam và không để tái diễn hành vi tương tự. Đại sứ Lê Hoài Trung đã đề nghị Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon cho lưu hành công hàm trên như một tài liệu chính thức của khóa 68 Đại hội đồng LHQ, gửi đến tất cả các nước thành viên LHQ.

TQ mưu tính lập ADIZ trên Biển Đông
Công hàm của VN một lần nữa khẳng định, VN đã nỗ lực trao đổi, đối thoại dưới nhiều hình thức và ở các cấp khác nhau để yêu cầu TQ chấm dứt các hành vi vi phạm quyền chủ quyền và quyền tài phán của VN, cũng như chủ quyền của VN đối với quần đảo Hoàng Sa. Tuy nhiên, TQ chẳng những đã không đáp ứng những đề nghị thiện chí đó, mà còn di chuyển giàn khoan và các tàu hộ tống sang một vị trí khác vẫn thuộc vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của VN.

Những hành động ngang ngược của TQ trên Biển Đông, với mưu đồ hiện thực hóa “đường lưỡi bò” đã bị cả thế giới lên án. Chưa dừng tại đó, theo tờ Hoa Nam Nhật Báo (Hồng Kông) hôm 7.6, kế hoạch xây dựng đảo nhân tạo ở bãi đá Chữ Thập, thuộc Trường Sa của Việt Nam, đã được đệ trình lên lãnh đạo trung ương TQ và đang đợi phê duyệt. Đảo nhân tạo này được cho là có quy mô to gấp hai lần căn cứ quân sự Mỹ (diện tích 44km2) ở đảo san hô vòng Diego Garcia trên Ấn Độ Dương. 

Thông tin này cũng được Thời báo Hoàn Cầu - một tờ báo thuộc Đảng Cộng sản TQ - loan báo, rằng cơ quan nghiên cứu, thiết kế và đóng tàu TQ số 9 sẽ chịu trách nhiệm xây dựng đảo nhân tạo trên, gồm một căn cứ không quân và một cảng hải quân, một khu nhà nghỉ, tòa nhà văn phòng, nhà thi đấu thể thao và một nông trại trên hòn đảo nhân tạo này.

Các chuyên gia TQ cho rằng, kế hoạch xây dựng đảo nhân tạo ở bãi đá Chữ Thập, nếu được phê chuẩn, sẽ là một bước đệm để nước này chuẩn bị tuyên bố vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) bao trùm gần hết Biển Đông, sau khi đơn phương tuyên bố lập vùng tương tự tại biển Hoa Đông.
Động thái mới nhất của TQ, ngay lập tức, đã thu hút sự chú ý của dư luận. Ngay chính các chuyên gia TQ phải lên tiếng cảnh báo: Kế hoạch trên sẽ gây tổn hại sâu sắc quan hệ với các nước láng giềng. Bà Zhang Jie - chuyên gia Học viện Khoa học Xã hội TQ - nhận định: “Việc xây dựng đảo nhân tạo, không nghi ngờ gì, có thể cung cấp tiếp tế cho tàu thuyền, và các giàn khoan (của TQ) gần đó, song nó sẽ có thể gây ra những tác động vô cùng tiêu cực đến khu vực”.
Hôm 7.6, Philippines cho biết đang điều tra các dấu hiệu TQ khai hóa đất tại các bãi đá trên Biển Đông. Bà Abigail Valte - phát ngôn viên Tổng thống Philippines - cho hay, Chính phủ Philippines đang xem xét các báo cáo về việc TQ phá hủy các rặng đá ngầm để xây đảo. Hồi tháng trước, Philippines đã lên tiếng phản đối các hoạt động cải tạo của TQ tại bãi đá Gạc Ma gần đó.