Đưa giàn khoan ra cả vùng tranh chấp và không tranh chấp, Trung Quốc (TQ) đang cố gắng tạo ra sự “bình thường” trong khai thác trên Biển Đông? VN cần đối phó thế nào với âm mưu đó?

- TQ đang thực hiện biến cái không tranh chấp thành tranh chấp, từ đó TQ khẳng định đó là vùng của TQ, trở lại chủ trương thời Đặng Tiểu Bình: “Chủ quyền của ta, gác tranh chấp cùng khai thác”. Sâu xa thâm độc của TQ là như vậy. Họ cho tất cả khu vực Biển Đông là của TQ, bị các nước láng giềng xâm chiếm, khai thác trái phép, TQ sẵn sàng gác lại tranh chấp đó cùng khai thác. Với tiềm lực, công nghệ, sức mạnh kinh tế TQ, chắc chắn TQ sẽ thâu tóm phần lớn các vùng tài nguyên này. Ta không thể mắc bẫy TQ được. Ta chỉ cùng khai thác ở chỗ nào hai bên xác định thực sự là có “chồng lấn” và cùng bàn bạc quyết định đi tới khai thác chung. Chứ ta không “gác tranh chấp cùng khai thác” với vế đầu tiên là “chủ quyền của TQ”.

Thứ hai, TQ đang tạo hình ảnh rằng liên tục đưa các giàn khoan ra là bình thường. Ta không còn cách nào khác là phải kiên trì đấu tranh đòi TQ rút một cách hòa bình, trong đó có đối thoại, kể cả đối thoại ở cấp cao nhất.

Nếu đối thoại không đạt kết quả ta phải sử dụng công cụ pháp lý quốc tế. Đó là thế mạnh của ta. Thực tế cho thấy tranh chấp ở các vùng biển Bắc Âu, Nam Mỹ, Malaysia – Indonesia đã được đưa ra tòa án quốc tế phân xử. Ta cần tìm hiểu thêm kinh nghiệm của các nước đã nhờ cậy đến công cụ pháp lý quốc tế, củng cố thêm hồ sơ chứng cứ chủ quyền ở Hoàng Sa Trường Sa, làm cho bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn và tích cực ủng hộ ta đấu tranh có hiệu quả với hành động vi phạm luật quốc tế của TQ.

Nhưng người dân đang theo dõi sát sao những căng thẳng trên biển quanh giàn khoan Hải Dương 981. Vậy theo ông, đâu là giới hạn cho TQ và VN trong cuộc đối đầu đó?

- Giới hạn cho mỗi bên phụ thuộc rất nhiều vào quyết định của lãnh đạo cấp cao hai nước, mà chủ yếu là phía TQ. Việt Nam đã bày tỏ nguyện vọng giải quyết bằng hòa bình, nhưng lãnh đạo cấp cao TQ gần đây tỏ ra có những hành vi toan tính đi ngược lại các thỏa thuận đã có. Nếu TQ có thiện chí giải quyết bằng đối thoại thì các giàn khoan và lực lượng TQ phải rút về vị trí trước ngày 1.5.2014. Khi TQ rút thì ta không có lý do gì huy động bao nhiêu sức người sức của ra chỗ vẫn là của cha ông ta từ xưa tới nay.

Theo Thiếu tướng, điều gì làm cho VN có thể tự tin trong cuộc đấu tranh cả trên biển, cả dư luận?

- Ta tự tin là có cơ sở. Ta tự tin vì nhân dân đồng tình ủng hộ chủ trương chính sách của Đảng Chính phủ. Ta chủ động xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, có lực lượng cảnh sát biển, kiểm ngư, ngư dân xây dựng các tổ hỗ trợ nhau bám biển.

Về quốc tế ta có chính nghĩa lẽ phải được các nước ủng hộ, có thể vì lý do nào đó, chưa được 100% ủng hộ nhưng chưa ai chống chúng ta, trong khi đó, nhiều nước lên tiếng phản đối TQ. Tôi sang TQ, thấy những người hiểu được vấn đề thì họ không đồng tình với biện pháp của chính phủ TQ trên Biển Đông. Người dân không ai muốn loạn lạc chiến tranh, đưa con em ra nơi hòn tên mũi đạn, việc làm ăn bị gián đoạn. Trước đây trong chiến tranh chống Pháp và Mỹ, ta mở mặt trận nhân dân ủng hộ Việt Nam ngay trong lòng các nước đế quốc xâm lược VN và trên toàn thế giới. Với TQ, ta cũng phải làm nhân dân họ hiểu luận điệu xuyên tạc giả dối của người cung cấp thông tin.

Nhiều người cho rằng, những thông tin công khai trên báo chí gần đây về việc Việt Nam mua vũ khí không chỉ là sự minh bạch của quân đội, mà còn góp phần củng cố sự tin tưởng của người dân trong các cuộc đối đầu trên Biển Đông. Thiếu tướng có thể bình luận về việc này?

- Xây dựng đất nước đi đôi với bảo vệ Tổ quốc đã trở thành quy luật tất yếu của Việt Nam ta. Chính vì vậy phải xây dựng quốc phòng toàn dân vững mạnh, xây dựng quân đội nhân dân, dân quân, tự vệ mạnh, đi đôi với tăng cường trang bị vũ khí hiện đại. Những năm qua, Đảng và Nhà nước, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng rất chú ý xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; bên cạnh việc xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng cho quân đội, làm cho quân đội trung thành với Đảng, nhà nước, nhân dân, với chế độ, sẵn sàng hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ TQ trong mọi tình huống, nghiên cứu và phát triển nghệ thuật tác chiến trong điều kiện mới, chúng ta chủ trương ưu tiên trang bị vũ khí, khí tài hiện đại cho một số quân binh chủng như hải quân, không quân, thông tin, tác chiến điện tử, trinh sát kỹ thuật. Sau này với đà tăng trưởng kinh tế, ta sẽ hiện đại hóa vũ khí trang bị của các binh chủng khác như pháo binh, xe tăng đáp ứng yêu cầu bảo vệ tổ quốc.

Chính vì thế những năm vừa qua, chúng ta đã hiện đại hóa hạm đội của hải quân VN, lần đầu tiên VN có tàu ngầm, có lực lượng không quân của hải quân. Lực lượng phòng không - không quân của ta được nâng cấp bằng những máy bay chiến đấu hiện đại hơn. Hệ thống thông tin liên lạc của ta là một trong những nước tiên tiến trên thế giới, các lực lượng tác chiến điện tử trinh sát kỹ thuật cũng được trang bị nhiều phương tiện hiện đại. Bộ đội làm chủ các phương tiện vũ khí khí tài hiện đại, đồng thời sẵn sàng chiến đấu. 

Trong vấn đề Biển Đông, chủ trương của ta là kiên trì đấu tranh, không mắc mưu khiêu khích của TQ, không khiêu khích TQ, không sử dụng vũ lực, trừ khi buộc phải tự vệ thôi. Và cần nhớ, Việt Nam không theo thuyết “vũ khí luận”, vũ khí hiện đại là quan trọng, nhưng chính con người có bản lĩnh chính trị vững vàng, làm chủ vũ khí mới là nhân tố làm nên thắng lợi.

Xin cảm ơn Thiếu tướng.