Theo báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật trưng cầu ý dân do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý trình bày, về các vấn đề Quốc hội quyết định trưng cầu ý dân, tiếp thu ý kiến ĐBQH, UBTV Quốc hội đề nghị quy định 4 vấn đề mang tính nguyên tắc mà Quốc hội có thể xem xét, quyết định trưng cầu ý dân gồm: Toàn văn Hiến pháp hoặc một số nội dung quan trọng của Hiến pháp; Vấn đề đặc biệt quan trọng về chủ quyền, lãnh thổ quốc gia, về quốc phòng, an ninh, đối ngoại có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của quốc gia; Vấn đề đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng lớn đến quốc kế dân sinh; Vấn đề đặc biệt quan trọng khác của đất nước. 

Về phạm vi tổ chức trưng cầu ý dân, nhiều ý kiến tán thành với quy định trưng cầu ý dân được tổ chức và thực hiện trong phạm vi cả nước. Tuy nhiên, cũng có ý kiến đề nghị bổ sung quy định về trưng cầu ý dân ở địa phương và giao cho HĐND cấp tỉnh quyết định. Về vấn đề này, UBTV Quốc hội cho rằng, hiến pháp quy định thẩm quyền quyết định trưng cầu ý dân là của Quốc hội; chính quyền địa phương không có thẩm quyền này. 

Đồng thời, theo quy định của Hiến pháp và Luật tổ chức Quốc hội, những vấn đề đưa ra trưng cầu ý dân là về Hiến pháp và những vấn đề quan trọng của đất nước có ý nghĩa ở tầm quốc gia, cần đưa ra để toàn dân quyết định. Đối với những vấn đề chỉ ảnh hưởng đến phạm vi một hoặc một số địa phương thì áp dụng hình thức lấy ý kiến nhân dân theo quy định của pháp luật hiện hành, UBTV Quốc hội đề nghị cho giữ quy định trưng cầu ý dân được thực hiện trong phạm vi cả nước, không bổ sung quy định trưng cầu ý dân ở địa phương.   

Thảo luận tại hội trường, ĐB Trương Thị Ánh (TP.HCM) cho rằng, không cần vấn đề thứ 4 (vấn đề đặc biệt quan trọng khác của đất nước). Còn ĐB Võ Thị Dung (TP.HCM) cho rằng, về vấn đề đặc biệt quan trọng, nội dung này vẫn còn khá chung chung. "Tôi đề nghị bổ sung là vấn đề đặc biệt quan trọng không chỉ có kinh tế xã hội mà cần bổ sung là kinh tế, văn hóa, xã hội. Đồng thời nên bổ sung một khoản nữa là trưng cầu ý dân về việc quyết định chiến tranh và hòa bình, được quy định tại khoản 13 điều 70 của Hiến pháp là do quyết định của Quốc hội. Để quyết định Quốc hội vấn đề này thì cần phải trưng cầu ý dân” - ĐB Dung nhấn mạnh.

ĐB Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước) thì cho rằng, cần giải thích vấn đề “đặc biệt quan trọng” là thế nào trong luật. Vấn đề đặc biệt quan trọng phải là vấn đề có tác động rộng lớn ảnh hưởng tới vận mệnh, chiều hướng phát triển đất nước, vấn dề dư luận nhân dân cả nước quan tâm, khách quan đòi hỏi ý chí của toàn dân mới giải quyết được vấn đề đó. 

Còn ĐB Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) chỉ rõ về trường hợp không tổ chức trưng cầu ý dân, mang tính tình huống cụ thể, còn dự thảo luật không đưa ra những trường hợp không trưng cầu ý dân mang tính cụ thể. “Ở một số nước quy định cả những trường hợp không được đưa ra trưng cầu ý dân, đó là vấn dề chuyên môn sâu cử tri không thể nắm bắt được nếu không được đào tạo bài bản: Thể chế chính trị, cách thức tổ chức chính quyền nhà nước, thuế, ngân sách, nền tài chính quốc gia…” - ĐB Vinh đãn chứng.


Ông Phan Trung Lý - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội - trình bày báo cáo thẩm tra luật trưng cầu ý dân trước QH.