Theo đại biểu Trương Trọng Nghĩa, kể từ khi khai mạc kỳ họp này, đồng bào cả nước vô cùng mong mỏi là Quốc hội VN -nhân danh nhân dân VN - có một nghị quyết trước hành vi của Trung Quốc xâm phạm chủ quyền và quyền chủ quyền của VN, đe dọa nghiêm trọng chủ quyền và an ninh quốc gia của VN, thực hiện một bước “đường lưỡi bò” tham lam và phi lý của họ. Bên lề phiên họp Quốc hội, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đã lý giải cụ thể hơn với báo chí về vấn đề này.
- Vì sao ông lựa chọn phát biểu về vấn đề biển Đông, một nội dung hoàn toàn khác với chương trình phiên thảo luận?
- Thứ nhất, chương trình nghị sự của Quốc hội chưa thấy có mục gì về biển Đông. Từ đầu kỳ họp đến nay chỉ có một phiên thảo luận ở tổ và thảo luận tại hội trường, nhưng chưa có dự định về một nghị quyết hay một tuyên bố gì chính thức về vấn đề này. Do đó, không phải tôi mà chính là rất nhiều cử tri, nhiều tầng lớp đồng bào, từ những người dân bình thường đến cán bộ lão thành đều có ý kiến là Quốc hội cần có động thái chính thức.
- Nếu Quốc hội ra nghị quyết thì theo ông, nội dung văn bản này nên thế nào?
- Thứ nhất, Quốc hội Việt Nam phải nói rõ chúng ta có lập trường chính nghĩa ở Trường Sa và Hoàng Sa vì vừa rồi Trung Quốc tung ra thế giới - kể cả ở Liên Hợp Quốc - những nội dung sai trái mà đưa ra một cách chính thức về cái gọi là chủ quyền của họ ở Trường Sa, Hoàng Sa. Vì vậy chúng ta phải có lời đáp lại một cách chính thức, từ cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước.
Thứ hai, nghị quyết phải lên án hành vi sai trái của Trung Quốc, hành vi chiếm Hoàng Sa, Trường Sa bằng vũ lực và hành vi kéo giàn khoan vào vùng biển của Việt Nam. Nghĩa là Trung Quốc đi ngược lại với tất cả những điều đã cam kết, tuyên bố với Việt Nam và các nước ASEAN. Trung Quốc sẽ không từ bỏ âm mưu hiện thực hoá ''đường lưỡi bò'' vô lý, mưu toan độc chiếm biển Đông cả về tài nguyên lẫn tự do hàng hải trên biển. An ninh trên khu vực Châu Á – Thái Bình Dương - vì vậy - bị ảnh hưởng. Việc kéo giàn khoan đến là một bước đi trong tiến trình thực hiện âm mưu lâu dài hơn như thế.
Thứ ba, trong tuyên bố của Quốc hội cần khẳng định tình hữu nghị của Việt Nam với nhân dân Trung Quốc, chỉ thị cho các cơ quan chức năng của Việt Nam làm mọi điều để bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ và khẳng định việc chỉ đạo các cơ quan nhà nước chuẩn bị tiến hành việc khởi kiện Trung Quốc về việc chiếm Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam bằng vũ lực sai trái với luật pháp quốc tế.
Ta làm thế để nhân dân ta, nhân dân toàn thế giới không bị đánh lừa bởi Trung Quốc, chỉ rõ họ nói một đằng làm một nẻo, họ vừa đấm vừa xoa. Họ nằm ở biển Đông 2 tháng nay mà một mặt họ lại nói Đảng, Nhà nước Trung Quốc vẫn tôn trọng tình hữu nghị, đại cục… Họ nói những điều mà trước khi có giàn khoan đã nói rồi, đến giờ vẫn nói như là chưa có cái giàn khoan đang nằm đó. Ta không chấp nhận lối lập luận và thái độ kiểu đó.