Tôn trọng chủ quyền

Sau lễ đón chính thức sáng 23.5, Chủ tịch Nước Trần Đại Quang và Tổng thống Barack Obama đã có cuộc hội đàm trước khi họp báo quốc tế chung. Phát biểu với báo chí, Chủ tịch Nước đánh giá cao quyết định của Mỹ bỏ cấm vận vũ khí sát thương: “Việc này cho thấy quan hệ đã bình thường hóa hoàn toàn”.

Chủ tịch Nước cho biết, hai bên đã có cuộc hội đàm về các vấn đề song phương, quốc tế và khu vực cùng quan tâm, trong đó chúng tôi đã trao đổi về tuyên bố quan hệ đối tác toàn diện và tuyên bố tầm nhìn chung về quốc phòng. “Hai bên nhất trí tôn trọng chủ quyền, độc lập, toàn vẹn lãnh thổ và thể chế chính trị của nhau” - Chủ tịch Nước Trần Đại Quang cho biết.

Hai bên ra tuyên bố chung nhất trí tăng cường quan hệ đối tác toàn diện theo hướng sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn. Hai bên nhấn mạnh việc xây dựng lòng tin, xác định hợp tác phát triển là trọng tâm của quan hệ, trong đó chú trọng vào các lĩnh vực kinh tế, thương mại, y tế, nhân đạo, giáo dục, thực thi pháp luật, giao lưu nhân dân, ưu tiên giải quyết hậu quả chiến tranh. Mỹ sẽ hợp tác với Việt Nam tẩy độc ở sân bay Biên Hòa sau khi kết thúc dự án tẩy độc ở sân bay Đà Nẵng.

Tổng thống Obama cho biết, thông điệp chung của chuyến thăm là Mỹ sẽ đóng vai trò lâu dài trong việc đảm bảo hòa bình an ninh khu vực. Hai bên nhất trí nâng cấp hợp tác trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Ông Obama tỏ ý vui mừng khi hai bên ký hiệp định khung về Đội hòa bình, theo đó Mỹ sẽ cử các tình nguyện viên sang dạy tiếng Anh ở Việt Nam.

Mỹ sẽ cung cấp cho Việt Nam 18 tàu tuần tra dùng cho cảnh sát biển, giúp Việt Nam cứu hộ cứu nạn, ứng phó thảm họa. Mỹ cũng mong muốn hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực quyền con người, hợp tác và các nước khác xóa bỏ tàn dư chiến tranh Lạnh, thúc đẩy hòa bình an ninh thịnh vượng trong khu vực.

Về Biển Đông, ông Obama nói, Mỹ ủng hộ khu vực dựa trên luật lệ, các nước đề cao chuẩn mực quốc tế, luật pháp quốc tế, đảm bảo an ninh an toàn hàng hải, tự do hàng hải hàng không. Mỹ sẽ tiếp tục cử máy bay và tàu đi lại hoạt động trên nơi luật pháp quốc tế cho phép.

Trả lời câu hỏi của báo chí nước ngoài, liệu việc bỏ cấm vận vũ khí có xuất phát từ mong muốn răn đe Trung Quốc, Tổng thống Obama khẳng định: “Việc này không phụ thuộc yếu tố Trung Quốc mà dựa trên mong muốn và tiến trình bình thường hóa lâu dài giữa hai nước, từ sự can đảm của hai bên và quá trình đối thoại rất lâu dài”. Tổng thống cho rằng, quan hệ hai bên trở nên sâu sắc hơn, phía Mỹ rất ấn tượng vì nỗ lực trong mọi lĩnh vực kinh tế, thương mại, an ninh, nhân đạo, vì vậy Mỹ cho rằng đã tới lúc không nên duy trì lệnh cấm nào nữa.

Về việc tiếp cận cảng Cam Ranh, ông Obama cho biết, Mỹ khích lệ đối thoại an ninh quốc phòng hai bên. Mỹ đã cử nhiều tàu thăm cảng của Việt Nam và mong làm sâu sắc hơn quan hệ giữa hai nước. Mỹ mong muốn hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực này và trong quá trình đó hoàn toàn tôn trọng chủ quyền của Việt Nam.

“Lý do chính mà tôi đến đây là Việt Nam đóng vai trò quan trọng với khu vực và thế giới. Cách đây vài thế hệ chúng ta là cựu thù nhưng giờ là bạn bè. Mối quan hệ có thể thay đổi, hai bên đã thúc đẩy quan hệ dựa trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ quyền lợi ích của nhau”, Tổng thống Obama nói.

 

 

Tổng thống Mỹ Barack Obama hội kiến với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Ảnh: Kỳ Anh

“Tôi muốn đến Việt Nam sớm hơn”

Trước giới báo chí, ông Obama nhấn mạnh: “Tôi muốn đến thăm Việt Nam sớm hơn, nhưng người Mỹ có câu, dành điều tốt đẹp nhất cho lần cuối. Trong các chuyến thăm tôi thường họp cả ngày. Hy vọng sau khi rời nhiệm sở tôi sẽ quay lại thăm đất nước Việt Nam tươi đẹp, thưởng thức ẩm thực và trò chuyện với người dân Việt Nam”. Ông cũng tiết lộ, ông rất mong muốn thưởng thức càphê sữa đá ở Sài Gòn. Mở đầu và kết thúc họp báo, nhà lãnh đạo Mỹ đã nói câu “Xin chào”, và “Xin cảm ơn” bằng tiếng Việt.

Phát biểu chào mừng tại buổi tiệc nhà nước đón Tổng thống Obama sau đó, Chủ tịch Nước Trần Đại Quang trích dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Qua hết mùa đông thì mùa xuân chắc chắn sẽ đến… Chúng ta kết thúc một chương buồn của lịch sử hai nước và mở ra nhiều triển vọng cho quan hệ hai nước”.

Chủ tịch Nước Trần Đại Quang nhắc lại một phát biểu của Tổng thống Obama rằng, nếu bạn đi đúng con đường và bạn muốn đi tiếp thì chắc chắn bạn sẽ đến đích của mình. Chủ tịch Nước nói: “Năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư cho Tổng thống Truman và bày tỏ mong muốn xây dựng mối quan hệ toàn diện. 70 năm sau, và với 21 năm bình thường hóa quan hệ song phương, chúng ta đã cùng đi trên một con đường như mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đáp lại, Tổng thống Obama nói: “Tôi được biết câu chuyện của người cựu chiến binh Mỹ đầu tiên đến Việt Nam. Khi người dân hỏi họ là ai, họ nói “chúng tôi là cựu chiến binh”. Thế rồi, họ bắt tay nhau và những người Việt đó đã nói với những cựu binh rằng “giờ chúng ta là bạn”…

Tổng thống Obama tiếp tục: “Các bạn có câu này nhưng tôi sẽ không cố gắng nói bằng tiếng Việt rằng: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Hôm nay, chúng ta có mặt tại đây để bày tỏ sự kính trọng tới những người đi trước… Việt Nam và Hoa Kỳ là hình mẫu cho thế giới thấy quá khứ có thể thay đổi”.

Kết thúc bài phát biểu của mình, Tổng thống Obama nhắc tới hoa sen: “Tôi biết hoa sen là biểu tượng của Việt Nam. Hoa sen mọc từ bùn đen. Hoa sen mọc ở những nơi mà những loài hoa khác không mọc được. Hoa sen là biểu tượng của sự vượt khó, sức mạnh, sự bền bỉ, và vẻ đẹp. Tôi xin mời chúng ta nâng cốc, vì tinh thần hoa sen, vì sức mạnh và sự bền bỉ của mối quan hệ đối tác của chúng ta, và vì mong muốn được sống trong hòa bình và công bằng”.

Cũng trong ngày đầu tiên thăm chính thức Việt Nam, Tổng thống Obama đã hội kiến Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân. Tổng thống đã thăm nhà sàn Bác Hồ và cùng với bà Kim Ngân cho cá ăn tại ao cá Bác Hồ trong Phủ Chủ tịch.

“Chúng tôi không muốn lệnh cấm bán vũ khí là nhân tố gây chia rẽ giữa hai nước về hệ tư tưởng, bởi hai bên nỗ lực trong xây dựng lòng tin, hợp tác an ninh quốc phòng dựa trên hiểu biết chung và tôn trọng lẫn nhau”. (Tổng thống Barack Obama)

Sau hội đàm, Chủ tịch Nước Trần Đại Quang và Tổng thống Hoa Kỳ Obama đã chứng kiến lễ ký một số thỏa thuận hợp tác kinh tế quan trọng:

- Hợp đồng mua 100 máy bay Boeing B737 Max giữa Công ty cổ phần VietJet Air và Tập đoàn Boeing.

- Hợp đồng cung cấp động cơ máy bay và dịch vụ bảo dưỡng kỹ thuật cho 63 máy bay Airbus thế hệ mới A320/A321 NEO giữa Công ty cổ phần VietJet Air và Công ty Pratt & Whitney.

- Bản ghi nhớ giữa Bộ Công thương và Tập đoàn GE về hợp tác thực hiện các giải pháp phát triển năng lượng gió Việt Nam.