Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Thị Vinh gãi đầu mà rằng: Theo chính sách chung của TP, kể cả công chức cũng chưa được hỗ trợ về nhà ở.

Ngẫm ra từ  thủa thủ đô được giải phóng năm 54 của thế  kỷ trước, chuyện “nhà cho Giáo sư Ngô  Bảo Châu” có lẽ chỉ là cá  biệt của cá biệt. Vả lại, đây cũng là câu chuyện “cầu hiền” tầm cỡ quốc gia. Câu hỏi nhà, vì thế, hơi thừa.

Mua nhà ở  Hà Nội cực đắt. Và với tình trạng “hưởng 85% lương, 1 năm tập sự” như tất tật những “phi thủ khoa” khác, các thủ khoa kiếm được cái nhà từ đồng lương có lẽ khó  gấp nhiều lần việc giải được… bổ đề cơ bản. Bằng chứng: Đến lương cỡ thứ, bộ trưởng 40 năm còn chưa mua được căn nhà thu nhập thấp, huống hồ…thủ khoa! Có thể chuyện cái nhà/đồng lương cũng là lý do cho tình trạng trong suốt 10 năm qua, gần 1.100 thủ khoa được vinh danh nhưng chỉ có vài chục người trong số đó về làm việc tại các cơ quan của Hà Nội. Sự thể còn thê thảm đến mức, năm 2010, thành phố tuyển dụng 4 thủ khoa vào làm việc tại Sở Tư pháp, Sở TTTT, Nhà hát Chèo và UBND huyện Ba Vì. Nhưng cũng chỉ ngay sau đó, 3/4 người đã chuyển công tác.

Nhân tài không phải chỉ là những thủ khoa. Cũng như điều mà các thủ khoa “ngoại tỉnh” quan tâm không chỉ là “cái nhà Hà Nội”. Chúng ta đang nói đến cái barie trở ngại: Đó là cách thức trọng dụng, ứng xử.

Xét ở giác  độ “trải thảm đỏ”, những quy định kiểu thế này càng làm cho “phía tả của cỗ xe cầu hiền” ngày càng phải “chăm chắm”.

Có một người mà báo chí đã “quên” không phỏng vấn. Đó là ĐBQH- Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh. Không rõ ông Thanh- với tư cách lãnh đạo cao nhất Đà Nẵng, nơi cũng từng có nghị quyết “siết nhập cư”- có bỏ phiếu cho Hà Nội (?!). Nhưng có một  điểm rõ là nghị quyết của Đà Nẵng không cào bằng tất cả như Luật Thủ đô. Bởi Đà Nẵng chỉ siết với những người nhập cư không có nghề nghiệp, với những người từng tiền án tiền sự đầy mình.

Có lẽ,  Đà Nẵng hôm qua cũng nín thở nhìn bảng điện tử  nhảy tỉ lệ bấm nút. Luật Thủ đô được thông qua, nhiều khả năng sẽ mở ra tiền lệ siết nhập cư bằng cách quy định ngặt nghèo và mức phạt “đặc thù” cho các thành phố khác- mà nhãn tiền là Đà Nẵng, là TPHCM. Nhưng nếu làm không khéo, trước hết là Hà Nội sẽ chảy máu chất xám đáng lẽ họ sẽ có.

Bí thư Thành ủy Phạm Quang Nghị hôm qua đã nói đến câu chuyện cần làm, chuyện “không say sưa với niềm vui luật được thông qua”. Ông nêu đột phá bằng việc “chấn chỉnh kỷ cương” khi “rất nhiều người chưa có ý thức xứng đáng là công dân thủ đô”. Điều đó có cần thiết không? Rất cần thiết. Nhưng, để Luật Thủ đô không trở thành cơ hội trục lợi, khu vực cần chấn chỉnh nhất phải là khu vực hành chính. Bởi đối với không ít quan chức ở khu vực này, thủ khoa, hay nhân tài cũng chỉ là một cái tên người đang chăm chắm với cái hộ khẩu.

Luật Thủ đô không phải là ''cây đũa thần''. Luật Thủ đô cần có quá trình. Và việc siết nhập cư cũng phải đi liền với siết kỷ cương trong việc siết nhập cư. Có lẽ chỉ  có như thế thì thủ đô mới không chảy máu chất xám, mới không là biểu hiện của căn bệnh thành tích về mặt thống kê.