Ra đời vào thời điểm đất nước vừa có hòa bình, vừa có chiến tranh biên giới. Sau mỗi giai đoạn, luật được điều chỉnh cho phù hợp với tình hình đất nước. Lần sửa đổi gần đây nhất vào năm 2005 phù hợp với tình hình đất nước trong thời bình. Với thời hạn phục vụ trong quân ngũ của công dân là 18 tháng; độ tuổi gọi nhập ngũ từ 18 - 25 tuổi. Trong gần 10 năm qua, luật sửa đổi 2005 đã đáp ứng được việc tinh giản quân số trong quân đội, nhưng vẫn bảo đảm được việc xây dựng một quân đội chính quy, hiện đại có đáp ứng được yêu cầu bảo vệ tổ quốc trong tình hình mới.

 

Quốc hội khóa XIII kỳ họp thứ 8 đang thảo luận sửa đổi luật nghĩa vụ quân sự. tại nghị trường quốc hội, các đại biểu đang thảo luận sôi nổi về các điều luật sẽ được đưa ra biểu quyết. Có đại biểu muốn giữ nguyên theo dự thảo quy định thời gian phục vụ trong quân ngũ của công dân là 12 tháng; có người muốn giữ thời gian phục vụ như cũ là 18 tháng; cũng có người đề nghị nâng thời gian phục vụ lên 24 tháng.

Là một người đã tham gia quân đội trong thời chiến, tôi xin có một số góp ý. Khi đất nước có chiến tranh, việc gọi công dân nhập ngũ hoặc tổng động viên, khi đó, tất cả vì mục đích bảo vệ tổ quốc, tất cả cho tiền tuyến. Nhưng vào thời bình, đòi hỏi quân đội chỉ cần duy trì một lực lượng vừa đủ, được trang bị hiện đại, huấn luyện tinh nhuệ đủ sức bảo vệ đất nước trong mọi tình huống.

Không cần thiết phải duy trì một đội quân thường trực quá đông, tạo nên gánh nặng cho nền kinh tế, ảnh hưởng đến những cam kết quốc tế của nhà nước ta. Luật sửa đổi năm 2005 đã đáp ứng được điều đó. Từ đó đến nay, dân số nước ta đã tăng từ hơn 80 triệu lên trên 90 triệu người. Với dân số hiện nay, số người trong độ tuổi nhập ngũ đã tăng lên 10% so với năm 2005.

Hiện chúng ta đang có một thế hệ công dân trẻ, có sức khỏe và tri thức, rất thuận lợi cho việc xây dựng một quân đội chính quy, hiện đại nên việc huấn luyện tiếp thu những vũ khí, khí tài hiện đại sẽ không tốn nhiều thời gian. Nên việc kéo dài thời hạn phục vụ trong quân đội, sẽ làm tăng quân số và gánh nặng ngân sách. Nếu ta giữ nguyên như dự thảo, thời hạn phục vụ là 12 tháng, thì quân số nhập ngũ không giảm vì dân số nước ta đã tăng 10 triệu người. Nếu giữ như cũ là 18 tháng thì quân số đã tăng thêm 10%, còn nếu tăng thời hạn phục vụ lên 24 tháng như có đại biểu đề nghị thì quân số có thể tăng lên 25%.

Một đất nước mạnh, không phải chỉ dựa vào một đội quân đông, mà đất nước đó cần phải có một chiến lược quốc phòng toàn dân. Cần phải thường xuyên huấn luyện về kỹ năng quốc phòng cho các trường học, các cơ quan, doanh nghiệp. Để có một đội quân dự bị thường xuyên được huấn luyện tốt, có thể kịp thời động viên khi đất nước cần, mỗi công dân sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự về địa phương, phải được đăng ký vào lực lượng dự bị. Họ sẽ là những hạt nhân trong việc huấn luyện kiến thức quốc phòng tại địa phương. Đây sẽ là lực lượng khi cần có thể động viên ngay vào quân đội.

Trong thời bình, không cần phải tăng thời hạn phục vụ trong quân đội của công dân nhưng cần phải công bằng trong việc gọi thanh niên nhập ngũ. Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc là của tất cả mọi công dân! Con em cán bộ lãnh đạo cần phải gương mẫu trong việc tham gia quân đội. Có thể gọi những người đã tốt nghiệp đại học, đặc biệt là những người đã tốt nghiệp về công nghệ, kỹ thuật cao vì có thể thích ứng ngay với trang thiết bị hiện đại. Nếu họ có nguyện vọng phục vụ quân đội lâu dài thì đáp ứng nguyện vọng của họ. Rất cần thiết phải duy trì một lực lượng sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp làm nòng cốt cho việc vận hành vũ khí, khí tài và huấn luyện cho chiến sĩ mới tại các quân binh chủng.

Quân đội ta đang tiến lên chính quy, hiện đại, rất cần một tư duy quốc phòng phù hợp với tình hình mới. Một quân đội tinh nhuệ, hiện đại bảo vệ vững chắc biển trời tổ quốc là mong ước của bao thế hệ người Việt Nam đã từng cầm súng chiến đấu vì độc lập tự do của dân tộc.