Dù là phiên góp ý cho Đề án đổi mới, nhưng có quá nhiều ý kiến ca thán về sự nặng nề của chương trình giáo dục cũng như SGK hiện hành.

ĐBQH Tôn Thị Ngọc Hạnh (Đắk Nông) cho rằng những đánh giá SGK hiện tại “quá tải, chưa thiết thực” là chính xác. Bởi thực tế “học sinh đang rất vất vả, thậm chí không đủ thời gian để học”.

Là Giáo viên trường Lam Sơn, Thanh Hóa, ĐBQH Lê Thị Hương cũng nhìn nhận SGK hiện hành đang còn nhiều hạn chế: Chương trình nặng nề, quá tải, chưa thiết thực, nặng về trang bị kiến thức lý thuyết, chưa coi trọng thực hành; Tổ chức giáo dục thì chủ yếu là dạy học trên lớp, chưa coi trọng kỹ năng thực hành, hoạt động trải nghiệm; Thi cử lạc hậu, phiến diện. .

Theo bà, đây là nguyên nhân chính khiến học sinh Việt Nam luôn yếu về tư duy độc lập, năng lực phản biện, phát hiện, thiếu tự tin trong giao tiếp và yếu về ngoại ngữ, tin học.

Trước Đề án đổi mới, dù là người trực tiếp giảng dạy, bà Hương nói vẫn còn nhiều phân vân, nhiều câu hỏi. Chẳng hạn, nếu cùng song hành nhiều bộ SGK thì thi cử thế nào? Liệu có nảy sinh cơ chế xin cho? Đổi mới mà không gắn với đổi mới giáo viên, cơ sở vật chất thì liệu có thành công?

PGĐ Sở Giáo dục - Đào tạo HN Phạm Thị Hồng Nga cũng xác nhận phương pháp giáo dục nặng về dạy chữ, đối phó với thi cử mà thiếu quan tâm đến kỹ năng sống hiện nay đang khiến học sinh Việt Nam thua kém nhiều so với các nước khu vực và thế giới.

Phát biểu nghị trường rất đáng chú ý là của ĐBQH Nguyễn Kim Thúy (Đà Nẵng). Dẫn lời một nhà sư phạm: “Học sinh không phải là một chiếc bình cần phải đổ đầy mà là một bó đuốc cần được thắp sáng”, bà cho rằng giáo dục không thể là việc nhồi nhét. Trong thực tế, chỉ vì một quy định của Bộ Giáo dục - Đào tạo là đề thi theo SGK mà các thầy cô đang phải “đổ đầy” để học sinh đối phó với các kỳ thi.

Chỉ rõ những bất cập trong đề án lần này, bà Thúy đặt câu hỏi: “Chương trình cũ vì sao không đạt được yêu cầu cần phải được làm rõ”, bởi không thể có một Đề án “liên quan đến hàng chục triệu người mà lại không có báo cáo đánh giá tác động”.

Đưa ra cảnh báo nguy cơ rất dễ duy ý chí, rất dễ 10 năm sau lại trở lại từ đầu, bà Thúy nói “Đề án mới chỉ dừng ở những lời hứa hẹn”.

Về vấn đề cơ sở vật chất trường lớp, yếu tố đảm bảo thành công cho đề án, ĐBQH Đà Nẵng cho rằng: “Nếu không cải thiện được tình trạng một lớp học nhồi 50-60 học sinh ở thành phố và trường lớp sập xệ xuống cấp ở vùng sâu vùng xa thì đừng nói đến thành công”.

Là Ủy viên chuyên trách Ủy ban Các vấn đề xã hội, bà Thúy cũng đề nghị: vì Bộ Giáo dục nói đưa ra nhiều cái mới trong việc đổi mới, nên cần một sự thử nghiệm nghiêm túc. Đặc biệt là không nên giao các cá nhân viết SGK tự thực hiện thử nghiệm, tự đánh giá, nhất là việc thử nghiệm được thực hiện trong một cuộc cạnh tranh.

Clip ĐBQH Lê Thị Hương phát biểu trước Quốc hội: