Thưa ông, mới đây Bộ Giao thông Vận tải lý giải khoảng cách các trạm thu phí đường bộ BOT không đúng với quy định 70km là do phải tránh thị trấn, thị tứ. Ý kiến của ông về lý giải này như thế nào?

- Đúng là trên thực tế có tình trạng nếu thực hiện đúng theo quy định thì dẫn đến một số bất cập, một số trạm thu phí BOT rơi vào giữa trung tâm thị trấn, thị xã và điều này đã gây cản trở, ách tắc giao thông. 

Tuy nhiên, tôi cho rằng việc bố trí các trạm BOT phải đảm bảo đúng quy định của pháp luật về khoảng cách, đồng thời cũng ở vị trí hợp lý. Không thể quy định khoảng cách tối thiểu 2 trạm BOT là 70km nhưng để tránh thị trấn, thị tứ mà lại bố trí 30 – 40km được. Lý giải như vậy là không phù hợp, không đúng thực tế. 

Trên tinh thần đó, tôi đề nghị phải rà soát lại các trạm thu phí BOT để thực hiện cho đúng. Còn trường hợp giữ khoảng cách những trạm thu phí rơi vào thị trấn, thị tứ thì có thể lùi lại để tránh thị trấn, thị tứ và có thể quy định là hơn 70km một chút vẫn là phù hợp.

Bên cạnh việc bố trí trạm thu phí đường bộ BOT không đúng quy định theo Luật Giao thông đường bộ, lại xuất hiện tình trạng đường chưa thi công xong đã lập trạm thu phí, như Báo Lao động đã phản ánh, thưa ông?

- Về nguyên tắc khi đường giao thông hoàn thành mới được tiến hành thu phí theo quy định. Nhưng trên thực tế, nếu ở đoạn nào đó đường chưa hoàn thành thì cần xem xét mức độ chưa cụ thể của việc chưa hoàn thành. Trong trường hợp chưa hoàn thành cụ thể là trồng cây, hệ thống đèn chiếu sáng không ảnh hưởng đến lưu thông thì có thể chấp nhận được. 

Nhưng trong trường hợp nền đường chưa thông xe, chưa đảm bảo được an toàn giao thông mà đã thu phí thì điều đó chưa phù hợp và cần phải xem xét.

Việc bố trí trạm BOT không đúng quy định cũng được Bộ Giao thông Vận tải lý giải là do Bộ đã thỏa thuận với chính quyền địa phương. Vậy theo ông lý giải như vậy có đúng không?

- Trong trường hợp bố trí khoảng cách của trạm thu phí không đủ 70km thì Bộ Tài chính, Bộ Giao thông Vận tải phải bàn thống nhất với địa phương đặt trạm đó để xem xét quyết định. Xét về mặt pháp lý, điều này phù hợp với quy định của Chính phủ. 

Nhưng tôi cho rằng, việc thu phí ảnh hưởng đến nghĩa vụ của người dân trong việc trả phí giao thông, điều này nên sớm tổng kết để quy định một cách phù hợp hơn. Nếu được thì nên quy định bằng văn bản pháp lý cao hơn.

Nhiều ý kiến cho rằng việc bố trí các trạm thu phí BOT không phù hợp như vậy là “chặt khúc” quốc lộ để bán. Vậy ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

- Thứ nhất, nói là chặt khúc quốc lộ để bán thì chưa chuẩn xác. Vì việc thu phí, đối với nguồn vốn do ngân sách trái phiếu Chính phủ đầu tư thì thông qua thu đầu phương tiện đi lại. Đối với các dự án BOT, thực hiện chủ trương xã hội hóa trong việc xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng thì thu phí để hoàn vốn đầu tư của nhà thầu và có định mức lợi nhuận hợp lý. 

Do vậy chỗ nào được quyền thu phí, chỗ nào không được quyền thu phí đã rõ. Bộ Giao thông Vận tải không có quyền chặt quốc lộ ra để mà thu phí được, bất kể nguồn vốn đầu tư đó từ đâu.

Về mặt khoảng cách cũng đã rõ. Việc Chính phủ hướng dẫn quy định, có việc mềm hóa hơn, trong tình trạng không được như vậy thì liên Bộ phải chấp thuận, phải được chính quyền sở tại đồng ý thì cho triển khai.

Về việc Bộ Giao thông Vận tải vừa qua cho triển khai việc thu phí các trạm BOT có thực sự phù hợp và nhận được sự đồng tình của người dân không, tôi đề nghị cần sớm tổng kết lại việc triển khai quy định này và nếu cần thì đề xuất ban hành quy định sửa đổi cho hoàn thiện hơn, phù hợp với tâm tư, nguyện vọng của người dân. Nếu cần thì ban hành bằng một văn bản pháp lý cao hơn.

Xin cảm ơn ông!

Clip Đại biểu Quốc hội trả lời phỏng vấn của báo chí bên lề kỳ họp thứ 9