Cần nêu rõ quyết tâm bảo vệ chủ quyền của Quốc hội

Tại buổi thảo luận, nhiều đại biểu cho rằng, báo cáo đã đánh giá đúng trong nhiệm kỳ qua Quốc hội hoạt động dân chủ, hiệu quả hơn, đại biểu thảo luận tích cực, chất lượng, đem được hơi thở cuộc sống vào nghị trường, nghị quyết QH. Nhiều nghị quyết góp phần thúc đẩy kinh tế xã hội, nhất là về nợ công, chống tham nhũng lãng phí, hạn chế  được việc xây dựng thủy điện, góp phần bảo vệ tài nguyên môi trường, góp phần đẩy lùi tội phạm,  đến lúc này ổn định được xã hội chính trị an ninh, không có khủng bố bạo loạn...

Các đại biểu cũng đánh giá cao các phiên chất vấn của quốc hội khi đề cập rất nhiều vấn đề nóng  như vệ sinh  an toàn thực phẩm, thu hút hàng triệu cử tri quan tâm.

Cho rằng Quốc hội nhiệm kỳ qua đã làm được nhiều việc, nhưng Đại biểu Võ Thị Dung (TP Hồ Chí Minh) nêu tâm tư người dân mong muốn Đảng, Quốc hội, Chính phủ làm rõ hơn nữa chủ trương trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền. "Nếu chúng ta công bố rõ với toàn dân quyết tâm của Quốc hội cùng Đảng và toàn dân quyết tâm bảo vệ chủ quyền, thì người dân và cử tri cả nước sẽ hài lòng hơn". 

Đại biểu Trần Thanh Hải (TP HCM) cho rằng, công tác của Quốc hội vẫn còn nhiều trăn trở nhưng Quốc hội đã làm được nhiều việc. "Ngoài việc trọng dân, hiểu dân, tin dân, Quốc hội phải góp phần củng cố lòng tin của nhân dân" - ông nói, và điều đó phải thể hiện bằng việc tăng cường chất lượng của Quốc hội.  

Đóng góp ý kiến về những hạn chế, đại biểu Đỗ Văn Đương cho rằng, nhiệm kỳ Quốc hội là cơ quan dân biểu cao nhất, song từng đại biểu có thể hiện tính dân biểu, có dám phản ánh nguyện vọng của dân, đeo bám đến vấn đề đến cùng không hay nêu lên rồi bỏ đó, vẫn còn là hạn chế. Tính tranh luận ở nghị trường,  theo ông, đại biểu vẫn "phát biểu theo kiểu xếp hàng mà không bám vào vấn đề nổi cộm", hoặc "phát biểu vuốt ve nhiều quá, không mang tính phản biện cao".  

Đại biểu chỉ là người chuyển thư?

Ông Đương cũng cho rằng công tác giám sát của quốc hội  trong nhiệm kỳ qua  còn nặng về nghe báo cáo, việc đánh giá báo cáo còn nặng về câu chữ. Do vậy tính phản biện, tính dân biểu chưa cao. 

Đại biểu Đương cũng tỏ ý  băn khoăn việc muốn nâng cao chất lượng đại biểu  nhưng vẫn phải đảm bảo tính cơ cấu. Ông mong muốn đại biểu phải nâng cao kinh nghiệm cuộc sống, trình độ,  bản lĩnh, dám phản biện, dám gai góc.  "Nhiều đại biểu lớn tuổi thì phát biểu rất trẻ trung, nhưng đại biểu trẻ phát biểu rất ít, đầu xanh nhưng tư duy già cỗi, thiếu kinh nghiệm, tiến sĩ giấy nhiều". Ông cũng lo ngại về trình độ chuyên môn, hiện tượng "tiến sĩ giấy", khi cần viết một điều luật lại không làm được thì rất nguy hiểm. "Phải coi trọng, khuyến khích những người thực sự đóng góp, không phải anh có chức vụ gì mà đóng góp gì cho dân cho nước. Cứ mong làm lãnh đạo để kiếm cái gì thì đó là thói hư tật xấu nhất. 
Đại biểu Võ Thị Dung lưu ý đến  hoạt động dân nguyện chưa được đánh giá nhiều, việc xem xét kết quả giải quyết ý kiến kiến nghị của cử tri cần lắng nghe,  phải là hoạt động thường xuyên để làm quan hệ giữa Quốc hội với nhân dân sâu sắc hơn, Quốc hội có được niềm tin của nhân dân nhiều hơn. Bà mong muốn nhiệm kỳ tới có sự đánh giá, đúc kết để quan tâm hơn đến tâm nguyện của cử tri. 
Bà Dung cũng lưu ý đến mối quan hệ của đại biểu với cơ quan chức năng để thực hiện chức trách của mình chưa sâu sắc. Đại biểu chuyển thắc mắc của dân đến bộ trưởng được trả lời thế nào, giải quyết thế nào chưa có sự theo dõi, giám sát, vì vậy trong Quốc hội cần có bộ phận chuyên trách để hỗ trợ đại biểu. 
Đề nghị có đánh giá sâu sắc hơn đến biến động của đại biểu trong thời gian qua, đặc biệt đại biểu kiêm nhiệm để đại biểu làm tốt hơn nhiệm vụ của mình. 
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan, đoàn TPHCM, cũng có nhiều băn khoăn về vấn đề dân nguyện. "Tôi thấy mình mắc nợ với cử tri. Tôi thấy vai trò của mình chỉ là chuyển thư thôi" - bà nói, và giải thích: Chuyển thắc mắc của cử tri đến VKS thì luôn nhận được câu trả lời không có gì mới, chuyển đến chủ tịch QH, Chủ tịch nước là cao nhất rồi thì cũng chuyển lại cơ quan chức năng xem xét và nhận câu trả lời tương tự. "Cần phải  xem lại vấn đề này cho thỏa đáng để đề xuất cho nhiệm kỳ mới, nếu không sẽ rơi vào hình thức, đôi khi đại biểu lực bất tòng tâm". 
Bà Lan cũng cho rằng chính phủ cần phải thực hiện đúng vai trò lập pháp và có một bên thứ ba độc lập trong việc xây dựng luật: "Chúng ta đổ nhiều công sức xây dựng luật nhưng  có nhiều vấn đề. Cách làm của chúng ta là  giao cho chính phủ xây dựng luật là không ổn. Chính phủ chỉ là một bên liên quan.  Giao cho chính phủ rồi chính phủ  lại đưa ra các bộ, bộ đưa xuống vụ cục, vụ cục đưa xuống chuyên viên. Nhiều khi chuyên viên chưa xuống cơ sở, chỉ bằng lòng văn bản luật dịch từ nước ngoài, ráp bên này bên kia một chút. Rồi cái gì không quản được thì cấm. Mỗi vấn đề khi xây dựng luật lấy ý kiến trong ngành, nhưng tôi không hiểu góp thế nào thì được tiếp thu" - bà nói. 

Cần sửa quy trình làm luật

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP Hồ Chí Minh) cũng cho rằng việc làm luật chưa đi vào thực tiễn cuộc sống, việc lấy ý kiến nhân dân còn mang tính hình thức khá cao, chưa tập hợp được trí tuệ toàn dân, nhất là chưa lắng nghe được những người thực sự chịu tác động của luật. "Cần sửa nghiêm túc quy trình làm luật" - bà nói. Bà cho rằng việc thảo luận cũng cần có sự đổi mới, không bấm nút thông qua luật khi vẫn còn nhiều tranh luận và phải lấy ý kiến của từng đại biểu mới đảm bảo dân chủ, không để bấm nút mà vẫn thấy áy náy. Bà Tâm đề xuất cần truyền hình trực tiếp công khai nhiều hơn các phiên thảo luận, nhất là về ngân sách, qua đó có thể tăng chất lượng thảo luận và tăng sự công khai, đóng góp của người dân. 

Bà Tâm đóng góp thêm: "Nếu không khắc phục cơ chế xin cho trong điều hành ngân sách, phân cấp phân quyền cho địa phương thì thảo luận kinh tế xã hội và ngân sách vẫn nhạt,những hạn chế trong quản lý điều hành của nhà nước sẽ vào diễn đàn QH,  đại biểu cân nhắc được gì mất gì cho địa phương mình, nếu khắc phục sẽ thảo luận thẳng thắn hơn". 

Đại biểu Nguyễn Phước Lộc (TPHCM),  đồng ý rằng có những nội dung quan trọng ta nên truyền hình trực tiếp. Theo ông, đó  là cách gần dân, để dân tham gia ý kiến, và cũng đánh giá được chất lượng hiệu quả tham gia xây dựng luật và giám sát của QH.

Các đại biểu cũng đóng góp nhiều ý kiến về tình trạng nợ đọng văn bản, việc luật sửa đổi còn nhiều, câu từ khó hiểu. "Chúng ta thông qua khoảng 100 luật thì có tới 4.700 văn bản thực thi, sắp tới sẽ là 5.000, yêu cầu phải bớt đi văn bản thực thi" - đại biểu Trần Du Lịch nói.  

Tin bài liên quan