Thưa ông, trả lời báo chí mới đây, ông Võ Kim Cự, nguyên là Bí thư tỉnh ủy Hà Tĩnh, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh cho rằng việc cấp phép cho Formosa thuê đất 70 năm là đúng quy trình và đã được các bộ, ngành Trung ương đồng tình. Vậy ông có đồng tình với phát ngôn này của ông Võ Kim Cự không?
Có những điều tôi đồng tình, có những điều tôi chia sẻ, có những điều cần phải cơ quan chức năng vào cuộc để làm rõ trách nhiệm.
Vậy theo ông điều gì cần phải có cơ quan chức năng vào cuộc để làm rõ trong phát ngôn của ông Võ Kim Cự?
Cơ quan chức năng cần phải làm rõ việc tại sai lại cho thuê 70 năm chứ không phải 50 năm theo quy định. Ông Võ Kim Cự lý giải là luật cho phép thì không sao, nhưng luật không có quy định, không cho phép thì sai lầm đó hết sức nghiêm trọng.
Thứ hai, ngoài sự cố ô nhiễm môi trường biển, còn có những ô nhiễm môi trường khác, trách nhiệm của các cơ quan quản lý của tỉnh Hà Tĩnh đến đâu. Ví dụ, vì sao Phòng Tài nguyên và môi trường huyện lại dám cho Formosa chôn hàng trăm tấn rác thải như thế.
Phải chăng khi kêu gọi đầu tư, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh quá kỳ vọng nhà đầu tư sẽ giúp thay đổi về kinh tế mà không tính đến vần đề môi trường?
Không chỉ lãnh đạo Hà Tĩnh đâu! Cả lãnh đạo Chính phủ cũng mong muốn cải thiện môi trường, thu hút đầu tư để phát triển kinh tế, đó là nhu cầu chính đáng. Tất nhiên, hiện nay, một số tỉnh và điển hình là Hà Tĩnh trong khi thu hút đầu tư chú trọng về phát triển kinh tế mà chưa chú trọng bảo vệ môi trường, không chú ý đến hậu quả có thể xảy ra nên mới để xảy ra hậu quả nặng nề không chỉ ở Hà Tĩnh mà còn ở các tỉnh khác nữa.
Khi thu hút đầu tư, anh muốn trở thành người có những bước đột phá, người có những cú huých nổi tiếng thì cái đầu của anh phải minh mẫn, sáng suốt, nóng nhưng phải biết lường hết những hậu quả xảy ra. Nếu anh không lường hết được trở thành tội đồ thì đúng rồi.
Theo ông, ông Võ Kim Cự có phải xin lỗi nhân dân trước sự cố ô nhiễm môi trường nghiêm trọng do Formosa gây ra không?

Hiện nay, ông Võ Kim Cự đã phát biểu có trách nhiệm cá nhân trong việc để cho Formosa vào đầu tư ở Hà Tĩnh. Trong đó, có nói đến các nguyên nhân, là mong muốn tạo ra cú huých phát triển cho Hà Tĩnh, thứ hai, là tạo công ăn việc làm. Ông Cự cũng ân hận khi không lường trước hết những tình huống có thể xảy ra. Còn cái gì trong vòng kiểm soát mà anh để xảy ra vi phạm thì anh phải chịu trách nhiệm. 

Theo tôi nghĩ, vì ông Cự chưa lý giải được mình sai ở chỗ nào nên chưa xin lỗi. Nhưng sau này khi đã thanh tra kết luận có sai phạm thì nhất thiết ông Cự phải xin lỗi trước nhân dân cả nước.

Có ý kiến cho rằng Ủy ban Kiểm tra Trung ương cần vào cuộc để làm rõ vi phạm không của ông Võ Kim Cự, ông bình luận gì về điều này?
Thời điểm đó, ông Cự là đối tượng quản lý của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Bộ Chính trị nên rất khoát Ủy ban Kiểm tra Trung ương phải vào cuộc để làm rõ.
Trong vụ Formosa, bên cạnh trách nhiệm cá nhân ông Võ Kim Cự, nhiều ý kiến cho rằng cũng phải làm rõ trách nhiệm của Bộ Tài nguyên Môi trường trong việc cấp phép xả thải, đánh giá tác động môi trường?
Vụ Formosa đã kiểm tra, xác minh và Formosa đã thừa nhận trách nhiệm. Tuy nhiên, để xử lý vi phạm như thế nào, đứng đằng sau đó là ai, liên quan, liên đới trách nhiệm mức độ nào, Chính phủ phải chỉ đạo các cơ quan thanh tra vào cuộc đề làm rõ từ tổ chức, cá nhân, chứ không phải riêng Bộ Tài nguyên và môi trường.
Quan điểm của tôi, liên quan đến cả một hệ thống từ Chính phủ đến các bộ, ngành, chứ không phải chỉ cá nhân ông Cự vì một mình ông Cự không thể quyết định được.
Vấn đề ở chỗ, quyết định đó thì đúng, nhưng những vấn đề liên quan đến môi trường anh không kiểm soát được, không đánh giá được tác động để xảy ra hậu quả, và khi lập dự án anh không lường hết được.
Theo tôi nguyên nhân, một là do năng lực, hai nữa là do nóng vội, thứ ba là lơ đi một số việc để nhà máy vi phạm như việc ống xả thải cho chôn xuống sâu mà không kiểm tra, kiểm soát. Thì ở đây, không phải là trách nhiệm của ông Cự mà là trách nhiệm của người khác.
Vậy theo ông trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương hiện nay trong vụ việc này?
Phân cấp, phân quyền luật pháp quy định rất rõ. Trong quá trình tổ chức thực hiện là do chưa làm hết trách nhiệm nên để xảy ra hậu quả thôi. Để có một dự án đâu phải đơn giản, Formosa đâu phải tự đến để ký với ông Võ Kim Cự, với Hà Tĩnh.
Bên cạnh việc làm rõ trách nhiệm của tập thể, các các nhân liên quan tôi đề nghị các cơ quan chức năng cần cung cấp cho bà con thông số đo xem môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung có bị nhiễm độc hay không, cá ở khu vực này có mang độc tố không, môi trường biển ở đó đã sạch chưa. Cái này phải làm rõ, và công bố rộng rãi để người dân yên tâm.

Xin cảm ơn ông!

Clip Ông Võ Kim Cự trả lời báo chí bên lề Quốc hội.