Cần điều tra định kỳ mức sống người dân

Không phải là không có những lo ngại trước những con số 9 triệu đồng giảm trừ gia cảnh, 3,6 triệu đồng giảm trừ cho người phụ thuộc mà Chính phủ đề xuất.

Kỹ sư khai mỏ lộ thiên- ĐB Phạm Xuân Thường phát biểu thẳng là ông không đồng tình việc nâng mức giảm trừ gia cảnh. “Mục tiêu của luật thuế trước đã bàn rất nhiều, 4-5 triệu đã là cao rồi. Giờ nâng mức giảm trừ, có nghĩa là sẽ giảm từ 3,87 triệu người nộp thuế xuống chỉ còn 1 triệu”.

Ông Thường tính toán: 3,87 triệu người này có mức thu 5-7 triệu đồng, mỗi tháng nộp từ 50-150 ngàn đồng. “Chúng ta đã quyết định tăng lương cho họ 500-700 ngàn đồng mỗi tháng. Nếu họ có nộp cũng không ảnh hưởng”. Ông Thường nhắc đến con số giảm thu 5.200 tỉ (nếu luật có hiệu lực sớm) và 15.500 tỉ đồng sẽ bị giảm tiếp trong năm 2014 “trong khi chúng ta còn quá nhiều công trình dang dở chưa được thực hiện”.

ĐB Nguyễn Thanh Hải cũng so sánh giữa một bên là 4,5% đối tượng chịu tác động trực tiếp bởi luật thuế và một bên là những người nghèo, cận nghèo sẽ bị ảnh hưởng gián tiếp khi nguồn thu thuế giảm, làm ảnh hưởng tới kinh phí phục vụ mục tiêu an sinh xã hội.

ĐB Lê Công Đỉnh cũng đề nghị trước khi thông qua, dự án luật phải trả lời được các câu hỏi: “Các phương án tác động đến bao nhiêu người, làm giảm ngân sách bao nhiêu”. Ông Đỉnh cũng đề xuất cần có các cuộc điều tra “định kỳ hằng năm” về mức sống để có những điều chỉnh kịp thời, phù hợp.

Đau lòng việc tính thuế trên những khoản trợ cấp

Phó Chủ tịch LĐLĐ TPHCM Trần Thanh Hải mở đầu phát biểu của mình bằng bình luận “Luật Thuế thu nhập cá nhân gian khó, không kém gì sự gian khó của người đóng thuế”.

Ông nhắc lại câu chuyện luật thuế “mất 3 năm để làm, 2 năm sau mới áp dụng. Mới 3 năm thực hiện  đã 3 lần phải miễn- giảm và đến giờ vẫn còn nhiều bất cập”. Và đó là sự bất cập khi “Nhà nước thực hiện chính sách trợ cấp với người lao động, nhưng một số chính sách khác vẫn tính thuế trên chính khoản trợ cấp này”. Ông Hải dùng từ “đau lòng”.

''Chúng ta hỗ trợ cho lao động nặng nhọc độc hại, để kéo dài tuổi thọ người lao động. Chúng ta trợ cấp khó khăn đột xuất. Chúng ta trợ cấp 1 lần với người hưu trí. Nhưng nếu chúng ta đánh thuế trên những khoản trợ cấp này thì chưa biết tương lai của họ sẽ ra sao''. Ông Hải kiến nghị “cần mạnh dạn loại bỏ để thu nhập chịu thuế chỉ xoay quanh tiền lương và tiền công”, đồng thời “bổ sung miễn thuế với các trường hợp người nuôi dưỡng bị bệnh hiểm nghèo, số lượng tuy không lớn nhưng họ đang rất khốn khó”.

Lý luận về Luật Thuế thu nhập cá nhân, chuyên gia kinh tế Trần Du Lịch cho rằng, Luật Thuế thu nhập cá nhân luôn phải kèm 3 điều kiện: Tùy vào sự phát triển GDP; khả năng kiểm soát dòng thu nhập để đảm bảo công bằng; phúc lợi công cộng tăng để thu nhập người dân chi cho công cộng giảm đi, thu nhập chỉ còn chi cho phúc lợi cá nhân.

Đối chiếu với lý thuyết, vị Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng: Ở ta, tăng trưởng khó khăn, lạm phát cao; khả  năng thu thuế hầu như chỉ nhằm vào thu nhập của người làm công ăn lương, trong khi thu nhập tự do không kiểm soát được tạo bức xúc bất công.

Theo ông Lịch, bản chất lần sửa luật này là “Nâng pháp lệnh thuế thu nhập cao thành luật”. “Hiểu như vậy sẽ giải tỏa được mọi thắc mắc, - ông nói - bởi 8-9 triệu đồng thu nhập làm sao có thể gọi là quá cao”.

Tán thành với ý kiến của ĐB Trần Thanh Hải, ông Lịch cho rằng khi đề xuất bỏ bớt mức thuế 35%: “Chúng ta thử tính bỏ mức này sẽ thất thu bao nhiêu? Không nhiều. Nếu bỏ đi, chúng ta sẽ trở thành quốc gia có cạnh tranh về thuế để thu hút được người quản lý giỏi, chuyên gia, lao động có chuyên môn cao, để VN là quốc gia có thuế cao nhất chỉ 30%”.

Vấn đề thời điểm luật có hiệu lực, vấn đề được quan tâm nhất của người lao động, cử tri và nhân dân cả nước cũng được ông Trần Du Lịch đề xuất: “Nên có hiệu lực ngay từ 1.1.2013”, bởi “cuộc sống đang rất bức xúc”.

ĐB Cao Sĩ Kiêm - nguyên Thống đốc NHNN:
Nếu tính cả lạm phát 2012 thì trong 4 năm qua, lạm phát đã tăng 44%. Như thế là thu nhập của người lao động đã mất đi gần một nửa. Sau luật, có 3 việc phải làm tiếp:
- Chính phủ cần tạo mọi biện pháp, chính sách an sinh để đảm bảo dân đỡ khó khăn, thiệt thòi.
- Có biện pháp quản lý hiệu lực các khoản thu nhập cá nhân của người có thu nhập, hiện còn đang rất yếu.
- Chúng ta đã nhiều lần tuyên bố giảm biên chế, nhưng biên chế ngày càng phình to và có những lãng phí lớn. Cần khống chế quản lý chặt chẽ biên chế, bởi đây là yếu tố tích cực làm giảm chi, tăng thu ngân sách một cách tích cực, hợp lý, đảm bảo công bằng nghĩa vụ của những công dân.