Mở đầu phiên chất vấn, ĐB Phạm Văn Bá nêu, trong 3 năm qua, án dân sự cấp quận, huyện tỷ lệ thực hiện thấp. “Chỉ tiêu hằng năm, án dân sự phải đạt 90% toàn TP, nhưng năm 2013, TAND TP đạt 64,8 %, trong đó quận, huyện đạt 61%. Năm 2014, cấp TP đạt 65%, quận, huyện đạt 59%. 6 tháng đầu năm 2015, TP đạt 29,8 %, quận, huyện đạt 24%. Vậy nguyên nhân của thực trạng trên là gì? Và biện pháp khắc phục” – ĐB bá đặt câu hỏi.

Trả lời vấn đề trên, Chánh án TAND TPHCM Ung Thị Xuân Hương cho biết, lượng án tăng là do đây là những vụ án phức tạp, pháp luật quy định chưa rõ ràng, nên thẩm phán ngại không đưa ra xét xử. Trình độ thẩm phán hiện nay chưa đồng đều. Ngoài ra, lãnh đạo TAND TP cũng như lãnh đạo cấp quận, huyện chưa thật sự quyết liệt đưa ra những chế tài với những thẩm phán để án quá hạn, án sửa....

ĐB Cao Thanh Bình cho biết, qua báo cáo 6 tháng đầu năm 2015, án bị hủy ở hai cấp là 168 vụ, trong đó lỗi chủ quan đến 96 vụ. Án bị sửa ở hai cấp là 378 vụ, trong đó lỗi chủ quan 127 vụ, so với cùng kỳ tăng 6 vụ. Tại sao lại có tình trạng trên? “Nhiều thẩm phán hết nhiệm kỳ nhưng không được tái bổ nhiệm lại, cụ thể có bao nhiêu thẩm phán không được tái bổ nhiệm, hướng giải quyết này ra sao. Bởi đây là nguyên nhân chính gây ra án hủy, án sửa” – ĐB Bình đặt vấn đề.

Chánh án TAND cho biết, trong 6 tháng đầu năm, tỉ lệ thẩm phán hết nhiệm kỳ tái bổ nhiệm chậm 24/88 thẩm phán cấp TP. Thẩm phán không được tái bổ nhiệm nhiều trong khi tòa thành phố và tòa các quận huyện thiếu thẩm phán: quận, huyện thiếu gần 100 thẩm phán và TP gần 80 thẩm phán. “Cuối năm sẽ khắc phục được tình trạng này, hiện nay, cơ bản thẩm phán đã được bổ sung” – bà Hương nói.

Tiếp tục chất vấn, ĐB Trần Trọng Dũng cho biết, trong 65 vụ án mà TAND quận Bình Tân tạm đình chỉ tính đến 31.3.2015 thì có 58 vụ rơi vào tháng 8 và tháng 9 (chiếm gần 90%). Cá biệt, có thẩm phán một ngày tạm đình chỉ 7 – 8 vụ. “Khi được chất vấn vấn đề này, Chánh án TAND trả lời rằng, có lẽ đây là do áp lực hết hạn tính thi đua của ngành tòa án nên mới có chuyện như vậy?” – ĐB Dũng nói. Cũng theo ĐB Dũng, các quyết định tạm đình chỉ ồ ạt như vậy ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi người dân, đề nghị chánh án tòa thành phố tổ chức một đoàn kiểm tra đến TAND quận Bình Tân để kiểm tra vấn đề này”.

Bổ sung, ĐB Dương Văn Nhân đặt câu hỏi: “Có chỉ đạo nào của tòa cấp trên hay không mà cuối tháng 8, 9 thì án tạm đình chỉ rất nhiều? Nếu đó là luật định thì đề nghị TAND TP thông báo cho Ban Pháp chế để đừng đi sâu vấn đề này nữa”.

 Phó Chánh án TAND quận Bình Tân Lê Quang Phong trả lời là không có chuyện tòa cấp trên chỉ đạo tòa Bình Tân đình chỉ án dồn dập vào các tháng cuối kỳ thi đua. Theo ông Phong, sau khi thụ lý vụ án khoảng từ 4 đến 8 tháng, nếu có lý do thì sẽ tạm đình chỉ giải quyết vụ án. “Những trường hợp chúng tôi đã tạm đình chỉ đều đúng, có sự kiểm tra giám sát. Thực ra cũng có áp lực nhưng chúng tôi tạm đình chỉ đúng chứ không sai” – ông Phong khẳng định.

Chánh án TAND TP cho biết, đã kiểm tra TAND quận Bình Tân, hiện đang chờ kết luận, nếu kết luận chưa rõ theo phản ánh của đại biểu Dũng thì sẽ tái kiểm tra. “Sắp tới, chúng tôi sẽ làm việc chính thức với Chánh án TAND quận Bình Tân, kiên quyết không chấp nhận việc tạm đình chỉ vì sợ ảnh hưởng thi đua”.

ĐB Phạm Hiếu Nghĩa chất vấn, hằng năm, số vụ án xét xử trong một tháng của TAND các cấp là rất cao. Vậy trung bình mỗi thẩm phán xét xử bao nhiêu vụ án. Lãnh đạo TAND TP và cấp quận, huyện đã làm thế nào trong công tác điều hành để giải quyết vấn đề trên và kết quả giải quyết như thế nào?.

Bà Ung Thị Xuân Hương cho biết, một thẩm phán phải xử 17 vụ/1 tháng. 6 tháng đầu năm 2015,TAND cấp quận, huyện thiếu gần 100 thẩm phán, TAND cấp TP thiếu 80 thẩm phán. Trong khi đó, số lượng việc lại tăng. “Có vụ ly hôn và tranh chấp tài sản, trên 3.000 bút lục, 5 năm nay chưa xử xong, tòa thành phố phải lấy lên làm” – bà Hương cho biết.