Trong 5 câu hỏi của lượt chất vấn đầu tiên, có đến 3 câu hỏi liên quan đến ách tắc trong tiêu thụ, lưu thông nhiều mặt hàng nông sản thời gian qua, gây khó khăn lớn cho bà con nông dân. ĐB Huỳnh Văn Tính (Tiền Giang) mở đầu phiên chất vấn với câu hỏi: “Hàng nông sản ứ đọng, hàng gian hàng giả… hoành hành, giá xăng dầu tăng cao, thu nhập nông dân suy giảm. Bộ trưởng có suy nghĩ và giải pháp cụ thể nào?”.

Cùng vấn đề quan tâm, ĐB Nguyễn Sĩ Cương (Ninh Thuận) thẳng thắn chất vấn: “Ý kiến cử tri cho rằng, tiêu thụ nông sản vẫn là vấn đề nóng, hệ thống lưu thông và vận chuyển sản phẩm là nguyên nhân gây ách tắc. Dưa hấu miền Trung chỉ vài trăm đồng/kg thì người dân Hà Nội mua dưa đến 18 – 20.000đ... Bộ trưởng có đồng quan điểm với ý kiến cử tri không?”

Cụ thể hơn, ĐB Trần Khắc Tâm (Sóc Trăng) nêu thực tế tại địa phương mình, khi hành tím Sóc Trăng cách đây 3 năm đã rơi vào cảnh “được mùa rớt giá”, 1 kg hành không mua được tô phở. “Lúc đó. Bộ Công thương hứa với tôi sẽ tạo điều kiện cho HTX phát triển, hoạt động xúc tiến thương mại, tìm đầu ra tiêu thụ, tăng cường thông tin về thị trường… Những việc này đã được triển khai như thế nào trong 3 năm qua? Tại kì họp này, Bộ trưởng cũng đã nói đừng đổ lỗi cho nông dân. Vậy thì ai là người có lỗi dẫn đến tình trạng ế ẩm của dưa và hành tím này?” – ĐB Tâm chất vấn.

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đã đưa ra nhiều thông tin, dữ liệu khá phong phú liên quan đến các mặt hàng nông sản. Ông thừa nhận những tháng đầu năm, xuất khẩu một số nông sản suy giảm so với cùng kì. Tăng trưởng kim ngạch chưa đạt mục tiêu đề ra là 10%, chỉ đạt 8%. Theo ông, nguyên nhân chính là do sản lượng một số mặt hàng giảm, tỉ giá một số thị trường lớn như EU có nhiều biến động.

Tuy nhiên, người đứng đầu ngành công thương cho rằng đã và đang thực hiện nhiều hoạt động, quyết sách mang tính đột phá cho xuất khẩu nông sản thời gian qua như xúc tiến thương mại, đàm phán nhiều Hiệp định thương mại. Ông đưa ra nhiều thông tin đáng mừng trong hoạt động đàm phán: “Thời gian qua,ta đã đạt được lợi ích cốt lõi khi được chấp nhập nhiều đàm phán như giảm thuế tối đa với cà phê đóng gói dưới 3kg, chè và sản phẩm gỗ. Hiện nay kim ngạch ASEAN vào Hàn Quốc mỗi năm được 10.000 tấn tôm. Với sản phẩm rau quả, qua đàm phán, các nước Hoa Kỳ, Australia, Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp đã từng bước mở cửa với các sản phẩm này”.

Liên quan đến hai mặt hàng dưa hấu và hành tím, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đã thừa nhận một phần trách nhiệm của mình trong công tác dự báo thị trường. Theo ông, hành tím Sóc Trăng ùn ứ vừa qua do Indonesia – quốc gia nhập khẩu hành lớn của nước ta với 80.000 – 100.000 tấn mỗi năm, nay đột ngột thay đổi chính sách, giảm sản lượng nhập khẩu. “Họ khuyến khích nông dân tự trồng hành trong nước nên hạn chế nhập khẩu, tuy không công khai điều này nhưng nội bộ đã triển khai phương án, ảnh hưởng đến nước ta. Điều này có phần trách nhiệm của Bộ Công thương trong việc chưa kịp thời dự báo. Tuy vậy, các địa phương cũng cần xem lại quy hoạch hành tím vì thời gian tới việc xuất khẩu mặt hàng này là rất khó khăn” – ông dự báo.

Đối với sự chênh lệch giá mặt hàng dưa hấu giữa giá thị trường và giá dưa thu mua tại miền trung, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết, hoa quả hao hụt sau thụ hoạch lớn, dễ hỏng, thông thường hao hụt 15 – 20% dẫn đến giá thay đổi. Thứ hai, do địa bàn sản xuất đến tiêu thụ xa làm tăng cước vận tải. Thứ ba, thương nhân thu mua dưa ở ruộng và đưa vào chợ, siêu thị thì phải phân loại, sản phẩm không đạt yêu cầu mẫu mã thì loại. Những nguyên nhân này khiến dưa “đội” giá lên cao khi đưa từ ruộng ra chợ, siêu thị.

[Clip] Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng trả lời về vấn đề chênh lệch giá dưa hấu: