Nhức nhối tham nhũng chính sách

Theo GS-TS Trương Giang Long - Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản - với những biểu hiện tinh vi, phức tạp, tham nhũng (TN) xảy ra trên nhiều lĩnh vực, nhiều cấp, nhiều ngành, gây bức xúc trong xã hội và là thách thức lớn đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước. GS-TS Nguyễn Trọng Chuẩn chỉ rõ: “Người nắm quyền càng to và lại nắm khâu công việc càng quan trọng mà đạo đức kém thì TN càng dễ dàng, càng kín đáo và càng lớn”.

Với GS-TS Hoàng Chí Bảo: “Sự liên minh ma quỷ giữa tiền và quyền của những quan chức thoái hóa tạo ra TN trong chính trị, còn gọi là TN chính sách, khi chức quyền được huy động vào việc lợi dụng trục lợi, tạo ra cái giá của chức quyền, địa vị. Chạy danh, chạy chức, chạy quyền đã và đang diễn ra bằng tiền và vì tiền”. GS Hoàng Chí Bảo báo động: “Sức mạnh kinh tế một khi liên kết với quyền lực hình thành lợi ích nhóm... Đây là điều đáng lo ngại nhất đối với sự tồn vong của chế độ, của đất nước”.

Phó GS-TS Vũ Văn Phúc nhận định: “TN về cơ chế chính sách gây nguy hại cho cả nền kinh tế của đất nước”. Trong phát biểu của mình, GS-TS Dương Phú Hiệp băn khoăn: “Chủ tịch Nước đã nói, ở nước ta hiện không chỉ “một con sâu làm rầu nồi canh”, mà là một đàn sâu. Có lẽ sâu TN quá nhiều trong “đàn sâu” đó?”.

GS Phạm Mạnh Hùng cho biết: “Tại sao lại cho bộ máy công quyền đi làm dự án? Việc này có hại hơn có lợi. Một thứ trưởng của một bộ đứng ra làm chủ dự án, có hàng tá việc phải làm thì lấy đâu ra thời gian vạch ra chính sách? Chỉ lo giải ngân đã hết thời gian rồi. Chính lo giải ngân này đẻ ra TN”. Theo GS Đào Công Tiến: “TN ở VN sở dĩ tràn lan, chưa có thuốc chữa là vì chúng ta duy trì quá lâu mô hình kinh tế công hữu, vượt tầm kiểm soát. Nền kinh tế công hữu tạo ra một tài sản lớn không có chủ, cha chung không ai khóc, nên kích hoạt lòng tham của kẻ TN”.

Hãy dựa vào dân


Vẫn theo GS Đào Công Tiến: “Muốn phá bỏ rào cản là trì trệ công tác chống TN, hay lấy sở hữu của dân làm nền tảng của nền kinh tế. Việc thiếu công khai, chưa minh bạch hiện nay dẫn tới người dân chưa tham gia chống TN được bao nhiêu. Một nền kinh tế không lo được cho dân, dân sẽ quay lưng lại... Người dân sẽ vô cảm với TN. Vì vậy, muốn chống TN, không cách nào khác, phải dựa vào dân. Phải trao quyền sở hữu tài sản đất đai cho dân”. GS Tiến kiến nghị “nên chăng, trao quyền chống TN cho Quốc hội - cơ quan lập pháp đại diện cho người dân, cuộc đấu tranh chống TN sẽ hiệu quả hơn?”.

GS-TS Hoàng Chí Bảo kiến nghị: “Giáo dục liêm sỉ trong tất cả các cơ quan Đảng, Nhà nước... để ai ai cũng phải biết trọng liêm sỉ, danh dự, biết hổ thẹn vì TN”. Một điều được mọi người tại hội thảo đồng thuận là, muốn chống TN cần thực thi dân chủ mạnh hơn nữa, phải biết dựa vào nhân dân để tố cáo TN, vì không gì bằng tai mắt của nhân dân”.

TS Nguyễn Đức Đạt đặt vấn đề: “Một thực tế là nạn “quan liêu”, chứ không phải “dân liêu”. Vậy mà bao năm nay có đánh được một ông “quan liêu” nào? Đường cao tốc xuống cấp, nát bét... bộ trưởng, thứ trưởng... không ai chịu trách nhiệm. Vì vậy, chống TN phải chỉ cho được ông “quan liêu”. Phạm Thanh Bình (Chủ tịch HĐQT Vinashin) gây thất thoát của nhân dân 80.000 tỉ đồng. Không thể chỉ xử 5 - 10 năm tù, mà phải lấy lại 80.000 tỉ đồng trả lại dân. Phải làm rõ cái nào anh lấy, cái nào cho gia đình, cái nào chung chi... Phải biết đó là xương máu, mồ hôi, nước mắt của nhân dân. Nhưng chúng ta chưa làm được. Chống TN, chúng ta không thể chỉ dùng “vũ khí phê bình” mà phải “phê bình bằng vũ khí” mới trị được loại “giặc nội  xâm” này”.

GS-TS Nguyễn Trọng Chuẩn nhấn mạnh: “Hãy xây dựng niềm tin trong nhân dân trong cuộc chiến chống TN, chứ đừng phung phí niềm tin ấy như thời gian vừa qua. Mất niềm tin nơi người dân sẽ là mất tất cả, là sự cảnh báo đầu tiên đối với sự tồn vong của chế độ; bởi vì “chở thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân”.