Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia - TS Cao Sỹ Kiêm: Lập công ty mua bán nợ xấu

Có 4 nguyên nhân gây ra nợ xấu: Sức cạnh tranh của DN Việt Nam chưa cao cho nên, khi gặp khó khăn, hàng hóa bị tồn đọng, không bán được. Sự tồn kho của DN còn có nguyên nhân của sức mua đang sụt giảm. Sự tồn đọng là nguyên nhân chủ yếu gây nợ xấu của các DN.

Một nguyên nhân khác chính là sự giật cục trong điều hành chính sách tiền tệ. Trong khi đó, bản thân hệ thống ngân hàng thương mại có biểu hiện buông lỏng các quy định về phòng ngừa rủi ro, thẩm định dự án... Và nguyên nhân khách quan là môi trường kinh doanh gặp lúc không thuận lợi do tác động từ những khó khăn của nền kinh tế.

TS Cao Sỹ Kiêm. Ảnh: Giang Huy

Thực ra, vấn đề xử lý nợ xấu được đưa ra từ cuối quý I. Tại kỳ họp thứ ba, rất nhiều ý kiến đã nói đến việc nên thành lập công ty mua bán nợ xấu để xử lý nợ xấu trong khối ngân hàng. Tôi được biết, Ngân hàng Nhà nước sẽ trình Chính phủ đề án thành lập công ty mua bán nợ xấu trước ngày 25.11. Đây là động thái rất đúng đắn. Nợ xấu đã rất cấp bách và theo tôi, chúng ta nên đồng thuận để cùng tham gia xử lý nợ xấu.

Tuy nhiên, muốn xử lý nợ xấu phải phân loại nợ xấu, tìm hướng xử lý cho từng loại nợ, không thể có một giải pháp chung cho tất cả các loại nợ xấu.

Phó Trưởng đoàn ĐBQH TPHCM  Trần Du Lịch: Lấy nợ nuôi nợ


Năm nay, tăng trưởng GDP 5,2% hoàn toàn không đơn giản. Tuy nhiên, nền kinh tế sẽ nhích hơn, dù vẫn còn trì trệ. Vấn đề là chúng ta phải gắn tái cơ cấu với phát triển, bởi 3 trụ cột thể chế, nguồn lực, hạ tầng mà không giải quyết được với tái cơ cấu thì sẽ rất khó. Báo cáo Chính phủ nói tồn kho đang giảm là đúng, nhưng chúng ta cần những biện pháp mạnh để hỗ trợ thị trường, giải quyết hàng tồn kho.

Chúng ta cần mở, chứ đừng lo tái lạm phát mà đóng hết lại. Theo tôi, cần tập trung vào trái phiếu công trình, đặc biệt là đối với một số công trình giao thông. Đối với tồn kho vật liệu như ximăng, sắt thép, Chính phủ nên mạnh dạn đưa về nông thôn giúp bà con làm hạ tầng. Đây chính là cách giải quyết vấn đề thị trường cho DN. Ngoài vấn đề đầu ra, cần tiếp tục khoanh nợ, tiếp tục cho vay dù họ vướng nợ xấu, tức lấy nợ để nuôi nợ, đừng để họ vì thiếu vốn lưu động mà phải đóng cửa, không trả được nợ.

Chủ tịch HĐQT Sài Gòn Co.op, ĐBQH Nguyễn Ngọc Hòa: Điều chỉnh dòng vốn vào khu vực sản xuất    

Theo tôi, khối ngân hàng cần phân tích rõ và điều chỉnh dòng vốn đúng vào khu vực sản xuất kinh doanh. Hiện nguồn việc làm từ đầu tư công đang rất hạn chế, trong khi đó, một nguồn lực vốn được các DNNN (thoái) rút về càng làm nguồn vốn bơm ra thị trường khó thêm, chưa nói tới việc nói muốn thoái nhưng có thoái được không. Trước mắt, tôi cho rằng cần mở cửa để người khác mua lại phần vốn thoái đó, tránh việc đẩy gánh nặng ra ngoài xã hội.

Riêng vấn đề vốn cho DN, nếu bỏ ân hạn, trong khi vẫn giữ quy định chậm nộp phải có bảo lãnh ngân hàng sẽ là một cú bồi thêm vào khó khăn của DN. Đừng vì một vài DN lợi dụng mà áp hết vào cộng đồng DN thì rất không công bằng; bởi bảo lãnh có khác gì đi vay. Đối với khu vực BĐS và tồn kho BĐS, chúng ta không nên nói chung chung là không bơm vốn.

Theo tôi, nên chọn phân khúc nhà quy mô nhỏ, phù hợp với khả năng của người mua để có chính sách phù hợp. Điều này vừa giải tỏa hàng tồn kho, vừa tạo điều kiện cho người dân, CBCNV có thể mua nhà. Thực tế cho thấy cầu vẫn có, chỉ là thiếu khả năng thanh toán mà thôi. Và để giải quyết việc này, nên thực hiện cho người mua nhà vay trực tiếp, chứ không hỗ trợ cho DN BĐS.

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành: Tổ chức hệ thống tín dụng cho BĐS

Tồn kho BĐS, theo tôi, có nguyên nhân từ việc 2 -3 năm trước chúng ta đã để cho nó phát triển quá nóng, quá tùy tiện. Nhà đầu tư BĐS có thể lời 200-300% khiến các doanh nghiệp đổ xô vào đầu tư, xây quá nhiều những căn hộ 5 tỉ - 10 tỉ nhưng lại chỉ để phục vụ những nhà đầu cơ và đầu tư thứ cấp, trong khi nhu cầu người sử dụng những căn hộ đắt tiền như vậy không nhiều. Khi nền kinh tế khó khăn thì tồn kho BĐS là những căn hộ lớn, giá cao, không phải ai cũng mua được. Chính vì vậy, phân khúc BĐS tồn kho 3 năm qua giờ không biết bán cho ai. Mới đây, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đưa ra giải pháp “cắt” nhỏ căn hộ để bán, nhưng đó vẫn chỉ là giải pháp nhất thời, vì “cắt” ra rồi ai sẽ mua và tiền đâu để mua?

Vấn đề cốt lõi là Việt Nam đang thiếu một hệ thống tín dụng BĐS. Trong khi trên thế giới, người ta chỉ cần bỏ ra 10% giá trị căn nhà (khoảng 20.000USD) rồi trả dần trong 20 năm với lãi suất ngân hàng cho vay là 4-5%. Tính ra mỗi tháng họ chỉ phải trả 500-700USD. Chính vì ,giải quyết hàng tồn kho BĐS đối với Việt Nam hiện giờ rất khó, bởi tình trạng cung nhiều mà cầu thì ít.

Tôi cho rằng giải pháp sắp tới Chính phủ nên tập trung lựa chọn nhà đầu tư phù hợp, đồng thời tổ chức hệ thống tín dụng cho BĐS với lãi suất hợp lý, nhân dân chấp nhận được mới có thể giải quyết vấn đề một cách triệt để, nếu không 5-10 năm nữa vẫn không thể hy vọng thị trường BĐS Việt Nam có thể phục hồi và khởi sắc.

Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế của QH, TS Trần Hoàng Ngân: Lập Uỷ ban giải quyết nợ xấu

Giải quyết nợ xấu phải xác định là cứu nền kinh tế, chứ không phải cứu ngân hàng, hay cứu BĐS. Theo tôi, vấn đề đầu tiên là phải đo lường nợ xấu để xem kích cỡ thế nào, ràng buộc nhau thế nào. Sau đó, để giải quyết tận gốc nợ xấu hiện nay cần thành lập Uỷ ban giải quyết nợ xấu do Thủ tướng quyết định thành lập, đặt dưới sự giám sát của một ban kiểm soát có đại diện của Uỷ ban Kinh tế, Uỷ ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội.

Và ban này cần thành lập một Cty mua bán nợ xấu. Cần một uỷ ban độc lập bởi thực tế cho thấy nếu chỉ ngành ngân hàng thì không thể giải quyết được nợ xấu, bởi nợ xấu được đảm bảo bằng tài sản là BĐS, trong khi thị trường này đang đóng băng. Muốn xử lý nợ xấu, cần thẩm định lại tài sản thế chấp, cầm cố.

Việc thẩm định đó, thông qua việc bán đấu giá tài sản hoặc sau thẩm định mà không ai mua do nền kinh tế thiếu thanh khoản thì công ty mua bán nợ sẽ ứng vốn mua lại tài sản đó để tách hẳn nợ xấu ra khỏi ngân hàng. Có như vậy, dòng vốn mới lưu thông trở lại. Điều cơ bản là cần phải làm minh bạch hệ thống tài chính ngân hàng, minh bạch doanh nghiệp, tốt xấu phải rõ ràng. Bởi chỉ khi minh bạch mới góp phần tái cấu trúc ngân hàng thành công.

Nợ xấu qua các phát ngôn

“Dư nợ ngân hàng là 2 triệu tỉ, trong đó vào bất động sản khoảng 1 triệu tỉ”. (Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng)

“Chính phủ đang tập trung để xử lý nợ xấu, giải quyết thanh khoản cho nền kinh tế và thanh khoản của ngân hàng. Nếu giải quyết được vấn đề này một cách tương đối thì mới xử lý được các vấn đề khác”. (Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh)

“Nợ xấu của toàn bộ nền kinh tế có địa chỉ tại hệ thống ngân hàng ước khoảng 8,6% trên tổng dư nợ được cho là từ 2,5 triệu đến 2,8 triệu tỉ đồng. Ngân hàng Nhà nước đã xử lý thêm 36 nghìn tỉ đồng nợ xấu và đến 15.11 sẽ trình Chính phủ đề án “Công ty mua bán nợ quốc gia” với kỳ vọng xử lý thêm 100 nghìn tỉ đồng”. (Nguyễn Hữu Nghĩa - Chánh thanh tra Ngân hàng Nhà nước)

“Để giải quyết tận gốc nợ xấu hiện nay cần thành lập Ủy ban độc lập giải quyết nợ xấu đặt dưới sự giám sát của một ban kiểm soát có đại diện của Ủy ban kinh tế, Ủy ban tài chính - ngân sách của QH”. Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân
 
“Vấn đề cốt lõi là Việt Nam đang thiếu một hệ thống tín dụng BĐS. Chính phủ nên lựa chọn nhà đầu tư phù hợp, đồng thời tổ chức hệ thống tín dụng cho BĐS với lãi suất hợp lý, nhân dân chấp nhận được”. Chuyên gia Kinh tế Bùi Kiến Thành
“Nên chọn phân khúc nhà quy mô nhỏ, phù hợp với khả năng của người mua để có chính sách phù hợp. Vừa giải tỏa hàng tồn kho, vừa tạo điều kiện cho người dân, cán bộ công nhân viên có thể mua nhà”. ĐBQH Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch HĐQT Sài Gòn Co.op