Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết: Theo yêu cầu về quản lý chiến lược nợ công giai đoạn 2016 – 2020 và tầm nhìn 2030, thì nợ công không quá 65% GPD, nợ Chính phủ không quá 55% và nợ nước ngoài không quá 50%. Trong đó, nợ công năm 2011 là 50%; năm 2012 là 50,8%; năm 2013 là 54,5%; 2014 là 59,6% và 2015 là 61,3%.

Đối chiếu 6 chỉ tiêu đánh giá an toàn nợ công (nợ công/GDP; nợ CP/GDP; nợ nước ngoài/GDP; bù đắp bội chi; trái phiếu chính phủ và nghĩa vụ nợ Chính phủ trực tiếp so với thu ngân sách), Bộ trưởng cho biết, có 5 chỉ tiêu đạt theo yêu cầu, và chỉ có 1 chỉ tiêu không đạt đó là bù đắp bội chi khi vượt mục tiêu đặt ra là 5%.

Theo Bộ trưởng Dũng, nguyên nhân khiến nợ công tăng cao là do ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nên kinh tế nước ta tăng trưởng chậm lại; giá dầu thô thế giới giảm mạnh, trong điều kiện miễn, giãn giảm thuế để nuôi dưỡng nguồn thu, tiến hành tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước và ngân hàng thương mại, cắt giảm thuế quan theo lộ trình quốc tế cũng làm giảm thu ngân sách.

“Tỷ lệ tăng thu giai đoạn 2006-2010 là 20,8%/năm nhưng giai đoạn 2011 – 2015 giảm xuống còn 9,5%/năm. Tuy nhiên, điều chỉnh chính sách thuế và cam kết hội nhập, tốc độ tăng thu chậm lại nhưng quy mô thu ngân sách tăng thu tăng gần gấp đôi 2006-2010. Chứng tỏ quyết sách của Quốc hội và Chính phủ là đúng hướng” – Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nói.

Ngoài ra, biến động tỷ giá và kế hoạch bổ sung phát hành trái phiếu chính phủ thêm 170.000 tỷ đồng, tăng gấp 3 lần cũng gây áp lực lớn nợ công. Hiện nay, nợ công đã từng bước được cơ cấu lại, khi khoản vay trong nước từ 39% trong tổng số nợ công 2011 tăng lên 57,1% trong 2015, vay nước ngoài giảm đi.

“Tuy vậy, có những thời điểm khó khăn trong huy động vốn để bù đắp bội chi và trái phiếu chính phủ. Giai đoạn 2011 – 2013 vay 64.000 tỷ, lãi suất bình quân 10,5%/năm, có món cao 13,2%, món thấp 8,4%, nên phải nhanh chóng tái cơ cấu khoản nợ này, phải có giải pháp mềm dẻo để đảm bảo an toàn nợ công, như phát hành trái phiếu quốc tế” – Bộ trưởng nói. 

Trước tình hình nợ công như vậy, Bộ trưởng Dũng cho biết, đã đề nghị Chính phủ ban hành Chỉ thị 02 về tăng cường quản lý nợ công, tổng kết đánh giá lại nợ công, chiến lược nợ công và Luật nợ công; cần thiết sẽ kiến nghị Quốc hội sửa luật trong thời gian tới.

Quản lý chặt chẽ nợ công, nhất là khoản vay mới, kiên quyết nợ công chỉ sử dụng cho đầu tư phát triển, xây dựng công trình hạ tầng quan trọng thiết yếu. Tăng cường kiểm tra, kiểm soát sử dụng vốn vay, đảm bảo chất lượng công trình.
Từng bước cơ cấu lại nợ công theo hướng tăng tỷ trọng vay dài hạn, tăng vay trong nước, đẩy mạnh triển khai nghiệp vụ quản lý và xử lý rủi ro, tăng tính thanh khoản và thúc đẩy phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ. Quản lý chặt chẽ các khoản vay có bảo lãnh, theo hướng siết chặt bảo lãnh, không mở thêm và chọn lọc mục tiêu để ưu tiên.

Đồng thời, cho vay lại theo hướng tăng dần tỷ lệ cho vay lại, tăng cường trách nhiệm của địa phương trong quản lý sử dụng vốn vay và công trình. Rà soát thể chế văn bản pháp luật có liên quan đến nợ công. Về ngân sách, tiếp tục thực hành tiết kiệm chống lãng phí là khâu quan trọng mà QH quan tâm.

Xây dựng kế hoạch phát hành trái phiếu trung hạn và kế hoạch vay trả nợ, trên tinh thần dự báo chỉ tiêu kinh tế xã hội tăng trưởng 6,5%, lạm phát không quá 5%, bội chi không quá 5% và trái phiếu Chính phủ là 280.000 và giải ngân ODA 250.000 tỷ. Nợ công năm 2020 chỉ còn 58%, đỉnh nợ năm 2017 là 63%.

Clip Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng phát biểu tại phiên chất vấn sáng 17.11: