Đó là bức tranh ảm đạm của các dự án sử dụng đất trên địa bàn Hà Nội  trong bối cảnh kinh tế khó khăn, thị trường bất động sản ''đóng băng''.

Ngày 11.4, UBND TP.Hà Nội đã giao ban trực tuyến với 29 quận, huyện, thị xã về thực hiện các biện pháp khắc phục, xử lý các dự án ''treo'' và dự án vi phạm pháp Luật Đất đai. Phó Giám đốc Sở TN-MT Hà Nội, ông Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, từ năm 2009 đến quý I/2013, Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) đã tiến hành thanh kiểm tra 653 tổ chức. Kết quả, 39 dự án với tổng diện tích 425,2ha được Nhà nước giao đất, cho thuê nhưng thực hiện chậm 24 tháng so với tiến độ trong dự án đầu tư được phê duyệt; 514 dự án có dấu hiệu vi phạm Luật Đất đai; 482 dự án sử dụng đất sai mục đích, sử dụng đất không hiệu quả, cho thuê, chuyển nhượng trái pháp luật.

Nhờ các biện pháp đốc thúc, nhắc nhở, xử lý vi phạm quyết liệt của TP, 16 dự án đã thoát khỏi danh sách chậm 24 tháng so với tiến độ trong dự án đầu tư được phê duyệt. Tương tự, 19 dự án chậm đưa đất vào sử dụng 12 tháng kể từ ngày nhận bàn giao đất đã khắc phục được vi phạm. 302 dự án khác cũng chủ động triển khai, ra khỏi danh mục dự án “treo”, đưa đất vào sử dụng có hiệu quả. TP đã xử phạt hành chính hàng trăm đơn vị có vi phạm. TP đã ra quyết định thu hồi hơn 8,3 triệu mét vuông đất vi phạm pháp luật đất đai. Nhiều dự án thu hồi được UBND TP giao cho UBND các quận, huyện xây dựng trường học, công trình công cộng.

Tuy nhiên, số lượng dự án “treo” hay có vi phạm pháp luật đất đai vẫn còn rất nhiều. Ông Hà Văn Đông, Phó Chủ tịch UBND thị xã Sơn Tây cho biết, thị xã có 6 dự án “treo”. Có dự án “treo” từ năm 2004, chỉ xây dựng tí chút rồi không nhúc nhích gì nữa. Một vài dự án khác cũng chỉ làm hàng rào, còn 7-8 năm nay vẫn nguyên trạng... Các nhà đầu tư này đều có năng lực tài chính rất hạn chế hoặc đang rơi vào tình trạng hết sức khó khăn.

Theo Sở TNMT Hà Nội, nguyên nhân cơ bản dẫn tới tình trạng dự án “treo” là do các nhà đầu tư không đủ năng lực thực hiện dự án hoặc có thay đổi phương án sản xuất kinh doanh mới. Một số tổ chức sử dụng đất là đối tượng điều chỉnh của chính sách kinh tế vĩ mô về tín dụng đã gặp khó khăn lớn về vốn để thực hiện các dự án. Thêm vào đó, thị trường bất động sản ''đóng băng'', nhiều doanh nghiệp không huy động được vốn chưa thực hiện dự án.

Phó Chủ tịch UBND TP Vũ Hồng Khanh nhận định, nhiều vi phạm chưa xử lý triệt để. Ông yêu cầu các quận, huyện, thị xã và ngành chức năng quyết liệt hơn nữa để nâng cao hiệu quả xử lý. Cũng theo ông Khanh, trường hợp đã hướng dẫn, nhắc nhở, thậm chí cho phép gia hạn rồi mà dự án không chuyển động thì phải lập hồ sơ thu hồi. “Trước hết vẫn là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, giúp đỡ họ sử dụng đất hiệu quả. Nếu đúng là chủ sử dụng đất không có năng lực hoặc vi phạm nghiêm trọng thì phải xử lý theo các quy định của pháp luật”. Phó Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh: “Với các trường hợp cố tình không hợp tác, chống đối, cản trở cơ quan chức năng, có thể chuyển sang cơ quan điều tra xử lý hình sự...”.