Không nên bắt các nhà trường phải lo xây dựng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học (kể cả sửa chữa nhỏ). Các khoản thu hộ không cần thiết phải đưa vào nhà trường thu, thì nhà nước tuyệt đối không cho đưa vào nhà trường thu. Ví dụ như bảo hiểm y tế bắt buộc theo luật, hoặc bảo hiểm thân thể, các khoản bảo hiểm này nên thu theo địa bàn dân cư, điều này làm được vì các khối phố, thôn, xóm đều quản lí các hộ gia đình có con theo học.

Mặt khác, nhà nước phải đảm bảo đủ biên chế cho đội ngũ giáo viên, cán bộ phục vụ (kể cả cán bộ y tế, lao công, bảo vệ), không bắt các nhà trường phải hợp đồng rồi lại thu tiền từ học sinh để trả (nếu phải hợp đồng thì nhà nước hoặc địa phương phải chi trả).

Đặc biệt học phí phải thu và được sử dụng theo đúng tinh thần của luật GD quy định. Khi học phí đã đảm bảo chi phí cho các hoạt động giáo dục thì ngoài học phí và lệ phí tuyển sinh sẽ không phải đóng góp khoản tiền nào khác.

Tiếc rằng trong những năm qua, học phí của các nhà trường thu và được sử dụng chưa đúng với tinh thần của điều 105 Luật GD quy định. Theo chúng tôi, khi ngân sách nhà nước chưa đảm bảo đủ  chi cho ngành GD-ĐT, đang cần thiết phải thu học phí thì nhà nước nên quy các khoản thu phục vụ cho các hoạt động giáo dục về một mối là học phí và học phí phải thu đủ và được sử dụng đúng mục đích như Luật GD quy định để góp phần đảm bảo cho các hoạt động giáo dục theo Luật GD.

Cũng chính vì  vậy nhà nước cần phải xem xét lại việc quy định cho các nhà trường THPT, THCS phải dành 40 phần trăm tiền thu được từ học phí để chi trả lương cho giáo viên (vì không đúng với tinh thần của điều 105 Luật giáo dục quy định như đã nói ở trên ) . Mặt khác, nhà nước cần kiểm tra việc cấp phát nguồn chi thường xuyên (nguồn chi khác) hàng tháng , hàng năm cho các nhà trường xem có đảm bảo được 20 phần trăm quỹ tiền lương của mỗi nhà trường như quy định  hay không? Nếu không cấp đủ như quy định thì nhà nước phải cấp cho đủ.

Chúng tôi cũng tha thiết đề nghị với Bộ GD-ĐT nên quan tâm tới những đề xuất  trên đây của chúng tôi, nếu cần thiết thì nên tổ chức một cuộc hội thảo của ngành bàn về các biện pháp, giải pháp để chấm dứt loạn thu vào đầu các năm học tới . Không nên để năm nào cũng như năm nào điệp khúc lạm thu cứ vang mãi trên các diễn đàn báo chí, ảnh hưởng đến uy tín các nhà trường, uy tín của đội ngũ giáo viên và uy tín của toàn ngành GD-ĐT cả nước. Chúng tôi nghĩ, đây cũng chính là những việc cần làm ngay của ngành GD-ĐT.

Phan Văn Hường