Tràn lan quảng cáo

Cần gấp 5 triệu đồng góp vốn kinh doanh với bạn, anh L.H (sinh viên khoa Công nghệ thông tin, Đại học Kỹ thuật công nghiệp Hà Nội) đã tìm đến “tín dụng đen”. Anh chia sẻ: “Tôi vay ở một quán cầm đồ ngay gần trường học. Lần đầu tiên, để vay được nhiều và nhanh, tôi buộc phải cắm theo laptop (Dell vostro trị giá 18 triệu) và thẻ sinh viên. Lúc này, tôi vay được khoản tiền 5 triệu đồng, chịu lãi suất 3.000 đồng/ngày/triệu. Cứ 10 ngày tôi phải trả lãi 1 lần”. Kinh doanh thua lỗ, khiến anh H phải vay đến 3 tháng mới trả được. Anh L.H chia sẻ: “Lúc này, tôi thấu hiểu cảnh vay tín dụng đen lãi suất quá lớn. Tổng cả tiền lãi và gốc trong 3 tháng phải trả gần 7 triệu. Đối với sinh viên để xoay xở số tiền trên không phải là đơn giản”.

Dạo một vòng quanh các con phố ở Hà Nội, các khu vực nhiều trường học như Cầu Giấy, Hồ Tùng Mậu, Nhổn, Giải Phóng, Trường Chinh… có nhan nhản các tờ rơi dán trên cột điện, bức tường, bảng tin nhà chờ xe buýt... với nội dung cho vay tín chấp, vay qua thẻ sinh viên, bằng tốt nghiệp… Được giới thiệu rất ngắn gọn, hấp dẫn “cho vay qua thẻ sinh viên với thủ tục nhanh chóng”; “lãi suất rẻ nhất Hà Nội”… Theo như lời quảng cáo, người vay chỉ cần thế chấp chứng minh thư, thẻ sinh viên, bằng lái xe sẽ được vay khoản tiền tín dụng, trả lãi 3.000 - 5.000 đồng/triệu/ngày.

Ngoài việc dán tờ rơi, “tín dụng đen” còn lợi dụng mạng xã hội facebook để thu hút sự quan tâm của sinh viên.

Lãi suất “cắt cổ”, rủi ro rình rập

Bên ngoài những lời mời chào hấp dẫn hỗ trợ tài chính sinh viên, ít ai biết rằng, đi vay lãi, người dùng sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro không ngờ. Không chỉ như lời quảng cáo là để lại chứng minh thư và thẻ sinh viên, người vay còn phải khai rõ đầy đủ tên tuổi, quê quán, số điện thoại liên lạc của gia đình. Tất cả những thông tin nhân thân này đều bị kiểm soát bởi các chủ nợ. Khi khách hàng cần vay tiền sẽ ký vào giấy vay tiền được in sẵn ra với những điều khoản không rõ ràng về mức lãi suất, thông tin người cho vay… Điều này rất bất lợi cho các “con nợ” nếu có vấn đề phát sinh. Bởi các “anh, chị” cho vay sẵn sàng nói chuyện bằng “chân tay” khi người vay không trả lãi đúng hẹn, hay chưa thể thanh toán số tiền như giao dịch. Thậm chí đã từng có trường hợp các chủ nợ tìm đến tận trường học, về tận gia đình để đòi nợ.

Em N.L.H (sinh viên năm 3, Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên) cho biết, do tiêu vào tiền bố mẹ cho để đóng học phí nên H phải vay lãi tại các quán hỗ trợ tài chính sinh viên để vay nộp học phí, nếu không sẽ bị đuổi học. Lần đầu đi vay, N.L.H vay được 3 triệu đồng với lãi suất 2.000 đồng/ngày/triệu. Đến cuối tháng, N.L.H liên tục nhận được tin nhắn báo đến hạn trả tiền lãi, mỗi tháng có 180.000 đồng. Tuy nhiên, một tháng sau do gia đình cho ít tiền nên H không thể trả lãi, số tiền cứ mỗi ngày chậm lãi lại nhân lên gấp đôi.

Luật sư Châu Thành Nam (Cty luật TNHH Nam Long, Hà Nội) cho biết: Bộ luật Dân sự hiện hành từ điều 471- 479 quy định cụ thể về “Hợp đồng vay tài sản”. Tuy nhiên, nhiều cá nhân lợi dụng quyền tự do giao dịch dân sự để hình thành một hệ thống “tín dụng đen”. Đây thực chất là hiện tượng “giao kết - cho vay ngầm, với mức lãi suất cao, thủ tục đơn giản”. Loại hình này ngày càng biến tướng, ở mức độ phức tạp, khó kiểm soát hơn như: Hình thành một đường dây góp tiền cho vay nóng với mức lãi suất cực cao (cao hơn rất nhiều so với các ngân hàng và tổ chức tín dụng) nhằm thu lợi nhuận nhanh. Sử dụng mánh khóe để dụ dỗ người khác tham gia.

Theo ông Tô Vũ Tuấn - chuyên viên tại Ngân hàng HD Bank cho biết, hiện nay mức lãi suất cho vay tiêu dùng ở các ngân hàng khoảng 15-16%/năm, cao nhất với khách hàng vay qua thẻ tín dụng là 20-25%. Trong khi đó, mức lãi suất của các cơ sở “tín dụng đen” này từ 3.000 - 5.000 đồng/ngày/triệu đồng tương đương với 0,3-0,5%/ngày. Tính ra lãi suất này sẽ là 109,5-180%/năm. Đây là mức lãi quá “cắt cổ” người tiêu dùng. Anh Tuấn cũng đưa ra lời khuyên, khi cần đến hỗ trợ tài chính người đi vay không nên tìm đến những địa chỉ “tín dụng đen” như vậy, rất không đảm bảo lại còn có thể gặp nhiều rủi ro.